En Son Eklenenler

Kemalist Ülkesinde Cumhuriyet ve Diktatörlük: TC'nin hayatı ve eserlerinin ilk 27 yılını kapsıyor. Esasen o yıllarda olup bitenleri yeniden yazmıyorum; bugünün Kürt meselesi, Şeriatçılık ve Özelleştirme gibi gerçekleri ışığında o tarihi yeniden okuyorum. Birinci kitapta TC'nin hayatı ya da tarihin hikayesi var. Bu hikaye, elbette olgulardan oluşuyor ve 42 soru sorduruyor. İkinci kitapta ise bu hikayeyi teorik olarak tartışıyor ya da TC'nin ilk eserlerini yorumluyorum. Tarih, bu sorulara 42 yanıt veriyor; tahlil yaptırıyor. Laiklik, milliyetçilik, devletçilik, demokrasi ve bağımsızlık... 29 Ekim 1923. Cumhuriyetin ilan edildiği tarihtir. 10 Temmuz 1996. Refah Partisi'nin iktidara geldiği tarih. Her ikisi de tarihe bir meydan okumadır. 1945'lerde Türkiye Cumhuriyeti tarihinin ilk rejim krizi yaşamış, tekk parti yönetiminden çok parti yönetimine geçilmişti. 1995'lerde TC tarihinin ikinci rejim krizi yaşanıyor: Parlamenter rejimden başkanlık rejimine geçilip geçilmeyeceği tartışılıyor. 1996 yılında tarikat şeyhleri Başkanlık Konut'unda resmi davetli olarak ağırlanmışlardır. Oysa 1925 yılında TC tarihinin ilk büyük Kürt isyanı patlak vermişti. 1980'lerden buyana da bir savaş yaşanıyor. 1930'lu yıllarda Devletçilik politikasını eleştirmek yasaktı. 1990'lı yıllarda aynı devletin resmi politikası özelleştirme! 1923 yılında, sonradan Koç soyadını alacak olan Vehbi Efendi bir bakkal dükkanı sahibiydi. 1997 Türkiye'sinde yaşamıyor ama, bir hipermarkette satılan herşeyi üreten bir holding bıraktı. İşte bu kitaplarda bu konulara ve diğer konulara dair, başka bir üslupta "yazılmış" bir "hikaye" ve başka bir açıdan "okunmuş" bir "tarih" var. Zira herkesin kendi tarihi var. Herkes tarihi kendi durduğu yerden, kendi geldiği yeri görerek, gitmek istediği yere bakarak yazar.

"Ya edebiyat yazarın yaşamındaki düğümleri çözmek yerine, içsel çatışmaları derinleştiriyorsa? Tim Parks bu kitabında roman türünü yalnızca estetik bir biçim olarak değil, aynı zamanda yazarın toplumsal yaşamı ve psikolojik dinamikleriyle iç içe geçen bir hayatta kalma stratejisi olarak ele alıyor. Geleneksel eleştirinin sınırlarını zorlayan bu ilginç eser, roman yazımının yaşamsal bir diyaloğu sürdürme çabasından ayrı düşünülemeyeceğini ustalıkla öne sürüyor. Joyce, Dickens, Thomas Hardy, Kundera, Dostoyevski, Woolf ve D.H. Lawrence gibi edebiyat tarihinin dev isimlerinin biyografilerini - eserleriyle birlikte - masaya yatırarak, yazar ile okur arasındaki ilişkinin karmaşık doğasını ve yazma eyleminin yazarın yaşamındaki yerini inceliyor. Edebiyatın, genellikle düşünüldüğü üzere, “olumlu” ve “iyileştirici” bir güç olarak görülmesine eleştirel bir bakış getiren usta eleştirmen, romanın hem yazar hem de okur için bir tuzak olabileceğinin altını çiziyor. Gregory Bateson’ın “şizmogenez” (bölünme üretimi) kavramı ve Valeria Ugazio’nun sistemik psikoloji teorilerine önemli bir yer ayıran Hayatta Kalma Becerisi Olarak Roman, bir roman kuramı değil, okura kendisini romancılardan korumasını salık veren pratik bir okuma rehberi."

"Allah Teâlâ bir kulu sevdiği zaman Cebrâil'e, 'Allah falan kulu seviyor, sen de onu sev!' diye seslenir. Cebrâil de o kulu sever. Sonra Cebrâil gök halkı içinde, 'Allah falanı seviyor, onu sizler de sevin!' diye nidâ eder. Bunun üzerine o kulu gök ehli de sever. Sonra yeryüzündeki insânların gönlüne o kimsenin sevgisi yerleştirilir." (Buhârî, Edeb, 41) Türkiye'nin ilk atom profesörü, aynı zamanda bir Kâdirî büyüğü olan merhûm Ahmed Yüksel Özemre ile talebesi Necmettin Şahinler'in televizyon programlarındaki sohbetlerinden oluşan; Şahinler'in din, tasavvuf, felsefe, sosyokültürel yaşam ve daha birçok konuya yönelik sorduğu sorulara Özemre'nin verdiği hem zâhirî hem bâtınî cevaplardan mülhem bir muhabbet dükkânı... Peki, niçin "son sohbet?" Bu rehber kitap, Özemre, vefâtından önce sağlık sorunları sebebiyle 3 Mart 2008 târihinden itibaren Kadıköy Ferihan Laçin Hastanesi'nin ikinci katındaki 211 no'lu odasında mihman iken kendisiyle yapılan sohbetlerden oluşmaktadır. Ahmed Yüksel Özemre, burada 113 gün ağırlandıktan sonra Hakk'a yürümüş, vuslata ermiştir. Bu sohbetler, kendisiyle yapılmış son konuşmalar olduğu için bu çalışma, Ahmed Yüksel Özemre ile Son Sohbet adıyla kitaplaştırıldı ve bölüm bölüm tasniflendi. Ketebe Yayınları olarak son dönemin en önemli Türk münevverlerinden olan bir güzide isme dair bu çalışmanın, sevenlerinin/özleyenlerinin hasretini bir nebze de olsa dindirmeye vesîle olmasını, Özemre ismi ve düşüncesiyle tanışacak müstakbel okurlara da bir kılavuz teşkil etmesini dileriz.

Aristoteles’in “can kitabı” Ömer Aygün'ün Eski Yunancadan çevirisi, önsözü, notları ve diziniyle Can Yayınları’nda. Aristoteles Ruh Üzerine adlı bu eserinde kendinden önce Homeros’tan başlayarak Pythagoras’çılara, atomculara ve Platon’a kadar benimsenen ruh anlatılarını bize aktarıyor ve eleştiriyor. Bu “temizlik”ten sonra Aristoteles kendi öğretisini anlatmaya başlıyor ve eski ruh anlatılarının yerine bir canlılık biliminin temellerini atıyor. Ölümden sonra ne olduğundan ziyade yaşarken ne olduğunu araştırıyor, dolayısıyla konusunu insanla, “nefs terbiyesi”yle veya psikolojiyle kısıtlamayıp bitkilerden Tanrı’ya uzanan bütün bir canlılık spektrumunu ele alabiliyor. “Ruh bir anlamda bütün var olanlardır... Ama ne anlamda? İşte bunu araştırmak gerekiyor.” (III, 8,431b21-24) Metnin çevirisinin yanında önsözü, notları, ek metinleri, elyazması listesi ve sözlükçesi, meraklı okurlar kadar konunun uzmanları için de ilgi çekici ve bilgilendirici. Ne de olsa Aristoteles’in Ruh Üzerine’si, Helenistik dönemden başlayarak Galenos fizyolojisinden tektanrılı dinlerin teolojisine ve bilim felsefesine kadar muazzam bir alanda okunup tartışılmış bir metin. Önsözünde Ömer Aygün’ün dediği gibi: “Bu kitap bir okuldur ve tartışmasını bilene okulun kapıları açıktır, çünkü bu kitap bir tartışmadır ve tartışma 2.400 yıldır sürüyor.”