En Çok Görüntülenen Kitaplar

Bizi Belirleyen, Belki de Çocukluk Ülkemizdir. Markar Esayan'ın Timaş Yayınlarından tam da bugünlerde çıkan romanı Jerusalem bunu düşündürüyor okura. "Eylül 1977 / Babamın beni almaya geldiği günü dünmüş gibi hatırlıyorum. Eve ürküntü veren bir gerginlik hâkimdi o akşamüstü" diye başlıyor Jerusalem. Esayan, bir solukta okunan romanında İstanbullu bir Ermeni ailenin öyküsünü anlatıyor. Kendi çocukluk yılları zorluklarla geçen baba, sekiz yaşındaki oğlunu iyi bir eğitim alması için Kudüs'e göndermek ister. Henüz "bu dünyada olma" haline bile alışamayan kahramanımız bir anda annesinden, şehrinden, yuvasından ayrılmak zorunda kalır. Yatılı okulun soğuk ve nemli odaları, "Evden gönderilen, neden kardeşlerim değil de ben?" sorgulamaları, manastırın nispeten sakin havası, ama duvarların hemen ötesinde bir yurdu paylaşmaya çalışan iki halkın mücadelesi, varlıklı ve nüfuzlu bir aileden geliyor olmaktan kaynaklanan "hanım evladı" görüntüsünü alt etmek için girişilen onlarca macera... Ve daima varlığı hissedilen ve onunla teselli bulunan Hz. İsa imgesi... Jerusalem böylesine zor bir konuda tam bir samimiyet ve kıvam örneği sunuyor. Kahramanlarının hiçbirini kayırmadan ve hiçbirini ihmal etmeden bütün isimlere hayat veriyor. Kudüs'ü anlatıyor, İstanbul'u anlatıyor, "gerçek bir acıyı" yaşarken üzüntü ve kederi kendi tekeline alma halini, Hz. İsa'nın çileli yolculuğunu, Filistinli Ekrem'i, yaşından çok önce olgunlaşan Vasken'i, haylaz Maksut'u anlatıyor. Üstelik tüm bunlar tam bir kıvam ile yapıyor. Adeta sinematografik bir anlatımı var: sürükleyici ve ilginç. Öte yandan bir edebiyat metni olduğunu hissettiren detaylar da yerli yerinde; kişiler arası ilişkiler ve insanlık durumları ustalıkla işlenmiş. Esayan'ın kurguladığı karakterler, duygular ve olaylar oyunbaz hamlelere gerek bırakmayacak kadar sahici.

Viyana 1919: Birinci Dünya Savaşı’ndan tek bacağını kaybetmiş olarak dönen Andreas Pum, laterna çalarak geçimini sağlamak üzere izin belgesi alır ve böylece bir hırsız, suçlu ya da dilenci olmaktan kurtulur. Şans yüzüne gülmeye başlamıştır; evlenir. O artık iyi bir vatandaş, mutlu bir adamdır. Fakat sosyal koşullar aleyhine dönünce bu durumun nedenlerini kavramakta zorlanır. Pum şimdi dünyanın adaletsizliğiyle karşı karşıyadır.   Joseph Roth, topluma ayak uydurmaya çalışan bir insanın çaresizliğini haykırdığı bu romanda sadece geride bıraktığımız 20. yüzyıla özgü bir krize değil, sosyal adaletsizliğin hüküm sürdüğü tüm zamanlara dair de bir öykü anlatıyor. İsyan bu bakımdan zamansız bir anlatı.

Hayat bazen bir uyku sersemliğiyle karşılar bizi. Üstümüze bir ağırlık basar, olmayacak yerde uyuyakalırız, tutulup kalır her yanımız. Hep özlemini çektiğimiz bir ses gelip uyandırır sonra, “Kalk, yerine yat” der ve insan bu sesin sıcaklığına tutunur. Ve evet, herkes günün birinde yerini bulur. Şermin Yaşar’dan sağda solda uyuyakalmaktan tutulup kalmış, günün birinde uyanıp yerini bulmuş insanların sıradan ve bir o kadar da olağanüstü öyküleri…

Gün ortası... görkemli ahşap konak derin bir sessizlik içinde... Bir kadın, konağın odasında nurdan erişilmez bir abide gibi, başında beyaz başörtüsüyle namaza durmuş... Huzur dolu yüreği... gözlerini yummuş, ışıklı yağmurlarda yıkanmaktadır. Sanki sevdiği birisiyle el ele tutuşmuşlar, aydınlık yamaçlarda sonsuz bir ufka doğru yürüyorlar... Göğsüne bağladığı elinin altından, gönül yamaçlarına doğru ılık ve tatlı bir esintinin gezintiye çıktığını farkeder. Yeryüzü aydınlık bir atlas, toprak her şeyi şefkatle bağrına basan bir anne hibi durmaktadır karşısında. Birleşen Yollar’ın tam ortasında ışıktan bir helezonun içinde nurdan bir melek gibi huşu içinde, varlığın sonsuz ahengini bir sevgi şöleni gibi seyrediyor... Secdeye vardığında , seccadenin sıcak busesini, güzel ve geniş alanında hissedince daha fazla dayanamaz ve bırakır kendisini. Bir sessiz çığlık kopar koca konaktan, kimsenin duyamayacağı, kimseye duyurulmayan bir feryattır bu...