Eserlere Göre Listeleme

Bir çeşit hikaye ile belge arasında yer alan hatıra türü, özellikle sosyal tarihle uğraşanların ilgi alanına girmektedir. Bu metinler hem beşeri zayıflıklar yüzünden hem de kasten yanıltıcı olabileceği için dikkatle kullanılması gereken belgelerdir. Türk şiirinde büyük bir değişikliği başlatmıştır, şahsi hayat tecrübesini geniş olarak eserine yansıtmış olan Abdülhak Hamid; "Yazılarım bana benden yadigardır" diyor.

 Hisar’ın, hayranlıkla okuduğu eserlerinin ruhuna nüfuz eden ve Abdülhak Şinasi Hisar’la 1958’de tanışınca, aralarında oluşan derin dostluk, kesintisiz “Boğaziçi Mehtapları” yaratıcısının aramızdan ayrıldığı 1963’e kadar, altı yıl boyunca süren Sermet Sami, Hisar hakkında yetkiyle söz söyleyebilecek birkaç kişiden biridir. Bu kitap, Abdülhak Şinasi ve çevresindeki ünlü kimselerin, şimdiye kadar hiç duyulmamış / yazılmamış, kimi zaman okuyucuyu hayrete düşürecek, bazan da gülümsetecek anılarını da gözler önüne sermektedir. “Abdülhak Şinasi’nin Beş Çayları”nda, Hisar’ın Paris’ten başlayarak beş çayları için gittiği seçkin yerleri, buraların havasını ve birlikte sohbet ettiği kimselerin özelliklerini bulacaksınız. “Kendi İçinde Abdülhak Şinasi Hisar”da, bu üslûp ustasının pek çok özelliklerine rastlayacaksınız. “Abdülhak Şinasi’nin Paris’e Kaçışı” başlıklı yazıda, Hisar’ın pek bilinmeyen bir yönüne, yalı arkadaşı, Şair Nigâr Hanım’ın oğlu Salih Keramet ışık tutacak. “Abdülhak Şinasi’nin Son Zamanları”nda ise, Hisar’ın yaşlılığı sırasında çektiği sıkıntılar ve mukadder son dile getiriliyor. “Abdülhak Şinasi’nin Aramızdan Ayrılışından Sonra Kitaplaştırılan Yazıları” başlıklı bölümde ise Necmettin Turinay tarafından Hisar’ın dergi ve gazetelerde kalmış olan yazıları toplanarak hazırlanan kitaplarına yer veriliyor. Ve ayrıca da, Sermet Sami’nin ilk baskısı 1961’de yapılan “ABDÜLHAK ŞİNASİ HİSAR, Hayatı, Sanatı, Eserleri” adlı eseri yer alıyor… Böylece de bu kitapta, birbirini tamamlayan iki eser bulunmaktadır…

Önüne gelenin din eseri çıkardığı ve Kutsî eşyayı işportalaştırdığı bu perişanlık devrinde, hemen hiç kimsece riayet edilmeyen muazzam bir din ölçüsüne uyarak, içindeki âyet ve hadîsleri ve mübârek kelâmları asıllariyle vermediğim, böylece onları ticaret vesilesi olmaktan ve asla uyuşamayacağı ifade çerçevelerine sokulmuş bulunmaktan korumaya çalıştığım bu eser, vecd kaynağımızdan hayat iksiri değerinde bir damlacıktır ve Büyük Doğu ideâlinin tâcıdır. / N.F.K. , Necip Fazıl´ın, her kelimesi üzerinde beynini kanatıcı ve kalemini yakıcı bir saygı, kaygı ve titizlikle üzerine eğildiği, Abdülhakîm Arvasî´ye ait Rabıta-i Şerife, isminden de anlaşılacağı üzere, çok özel bir bahsi, Râbıtanın nasıl yapılacağını, usûl ve âdâbını çerçeveliyor. Kitabın ikinci bölümünde ise, Efendi Hazretlerinin ders, takrir ve mektuplarından çeşitli mevzular, Vahdet-i Vücud bahsinin geniş bir mütalâası ve Ruh Risalesi var.

Sultan II. Abdulhamid ve dönemi Osmanlı tarihinin en fazla tartısılan konularından birisidir. Öyle ki, konu ile ilgili literatür hem çok farklı hem de çoğu kere birbirleri ile çeliskilidir. Bu farklılık ve çeliskilerde ideolojik kaygılar ve siyasî önyargıların payı çok etkili olmustur. Günümüze kadar sürüp gelen bu kargasada bir kısım Türk aydını Sultan II. Abdulhamid'in lehinde veya aleyhinde olmayı bir kimlik tercihi olarak değerlendirme çıkmazına düsmüs ve "bana Abdulhamid'i söyle sana kim olduğunu söyleyeyim" gibi son derece yanlıs bir tarihî tavır sergilenmesi ortaya çıkmıstır. Tarihî sahsiyetleri övmek ya da yermek tarih'in konusu olamaz. Önemli olan bilgiler ve belgeler ısığında olusan tablonun her türlü ön yargı ve ideolojik genellemelerin tasallutundan kurtularak ortaya konmaya çalısılmasıdır. Tarih değismeyecek olduğuna göre değisecek olan sadece bizleriz. Elinizdeki bu kitapçık bu düsüncelerle, genel okuyucu için hazırlanmıs, Sultan II. Abdulhamid ve dönemi ile hilafet ve Đslamcılık siyaseti meselesini kendi tarihî sartlarında değerlendirmeye çalısan bir gayretin ürünüdür. Her iki bölümde evvelemirde baska bir çalısmanın parçaları olarak düsünülmüs olmakla birlikte, maksada hizmet babında tesirleri günümüzde de bütün canlılığı ile devam eden bir devrin anlasılmasına katkıda bulunabilirse gayesine ulasmıs sayılır. Tevfik Allah'tandır.