Eserlere Göre Listeleme

Evliyâ Çelebi dilimizin ve kültürümüzün mizahla renklenmiş en canlı simasıdır ve 17. yüzyıldan beri güler yüzlü üslûbun timsalidir. Onun üç yüz yıldır yaktığı meşaleyi Seyyah-ı Fakîr Evliyâ Çelebi de otuz yıldan beridir aktüel hayatımıza tuttuğu ışıkla canlandırmaktadır. Aralarındaki fark Osmanlı ve Cumhuriyet farkıdır. Yoksa bakış tarzı, dili, mantığı ve dünya görüşüyle hemen hemen aynıdır. Otuz yıldan beri Türk toplumunda cereyan eden sosyal, siyasal ve kültürel hadiseleri farklı bir Osmanlı bakışıyla yorumlayarak mizah edebiyatımıza yeni bir tarz kazandıran Seyyah-ı Fakîr Evliyâ Çelebi, Devrannâme (1986) adlı ilk kitabından sonraki yazdıklarını bir araya getiren Seyrânnâme ile okuyucusunun önüne yeniden geliyor. Çeşitli dergi ve gazetelerde yayınlandığında büyük alâka gören yeni seyahatnâme parçaları, bu türe ilgi duyanların zevkle okuyabileceği metinlerdir. Bu kitaptaki yazılar, son on yıl içindeki Türk toplumunda vuku bulan çeşitli olayların bir Osmanlı çelebisi gözüyle yapılmış mizâhî ve tasviri yorumudur. Hatta bir dönemin mizâhî belgeleri olarak da nitelendirmek mümkündür. Okurken gülecek, düşünecek ve elinizden bırakamayacaksınız inancındayız.

Büyük Sufi ermiş "Kabir"in sözleri üzerine yorumlar... Osho bütün sistemleri yerle bir eden bir devrimden söz eder. İçsel masumiyetimizi, içimizdeki programlanmamış varlığı hatırlamamızı sağlayan bu devrimdir. Bu, içsel bir devrimdir: bir kez daha dünyayı oraya dışarıdan konmuş bütün yargı ve koşullanmalardan bağımsız gözlerle gören ve hayatımıza tam bir dönüşüm getirebilecek tek devrim. .."Devrim bir sürprizdir, devrim bir mucizedir. Gizemlidir. İnsandan bir Buda'ya, insandan bir İsa'ya, insandan bir Mevlana'ya; bu devrimdir. Ben buna devrim derim, tek devrim. Bilinçli olmadıkça, bunun gerçekleşmesi için zemin hazırlamadıkça, bir Buda olamazsın. Bunu seçmek zorunda kalacaksın, bunun için çalışmak zorunda kalacaksın, bunu aramak zorunda kalacaksın. Senin tarafında planlı, bilinçli bir çaba gerekecektir, ancak o zaman bir ihtimal vardır. Devrimin mantığı yoktur. Devrim şiirsel bir sıçramadır; sıçrama bir boyuttan öbür boyutadır. Devrim dikeydir; varoluşun başka âlemlerine nüfuz eder. Kişi kendi varlığına bilinçli olarak sahip çıkmadıkça, devrim gerçekleşmeyecektir. Büyümeye devam edeceksin fakat büyümen yatay olacaktır. İnsan süpermen bile olabilir -daha güçlü, teknik olarak daha donanımlı, bilimsel yönden daha kuvvetli- fakat bu yeni bir şey olmayacaktır. Bu bir mesih bilinci olmayacak, insan aynı düzlemde kalacaktır..." "Sev, tadını çıkar, kutla, o zaman cenneti yaratıyor olacaksın; çünkü sen her ne olursan ol, mutluysan, keyifliysen, mutluluğunu ve keyfini paylaşırsın. Ancak olduğun şeyi paylaşabilirsin ve paylaştığında, o sana geri döner. Kural budur. Yaşam ona fırlattığın her şeyi yansıtır ve taklit eder: Geri döner; bin katı olarak geri döner. Gülümse; bütün varoluş sana gülümser. Bağır ve kötü davran; bütün varoluş sana bağırır ve kötü davranır. Esas neden sensin; bütün süreci sen yaratırsın."

Egemenlerin İslam'ı Değil Ezilenlerin İslam'ı Devrimci Müslümanlar bir süredir hemen herkesin ilgisini çekiyor. "İsyan ve İslam" şiarıyla 1 Mayıs'a katıldılar; başından itibaren Gezi Direnişi'nin ön saflarında yer aldılar. Sivas Katliamı'nı lanetlediler; beş yıldızlı otellerde değil TOMA'ların önünde iftar açtılar. "Mülk Allah'ındır" diyerek abdestli kapitalistleri lanetlediler; İslam'ın özel mülkiyete bakışını tartışmaya açtılar. Peki, kim bu Devrimci Müslümanlar? İslam'a, siyasete, iktidara, insan ilişkilerine ve gündelik hayata bakışları nasıl? Neye dayanarak İslam'ın devrimci olduğunu söylüyorlar? Ezilenlerin İslam'ı derken neyi kastediyorlar? Neden sürekli padişahlardan, sultanlardan değil de "yalnız yaşayan ve yalnız ölen" Ebu Zer'den, Habeş bir köle olan Bilal'den bahsediyorlar? Devrimci Müslümanların önde gelen isimlerinden Eren Erdem, yeni kitabı Devrim Ayetleri'nde işte bu soruları yanıtlıyor. Abdestli Kapitalizm, Şeytan Evliyaları ve toplatılması istemiyle dava açılan Nurjuvazi isimli kitaplarıyla bilinen Erdem, Devrim Ayetleri'nde yine ezber bozuyor. Dinin özü "eşitlenmektir" diyen Erdem din elbisesi giyerek siyaset yapan ya da servet edinenlerin uykularını kaçıracak gerçekleri aktarıyor. Devrim Ayetleri, kulaktan dolma bilgilerle yaşanan İslam anlayışını tümden dönüştürme iddiasıyla geliyor.

Hepimiz birer komutan olacakmışız devrim gelince Akpınar'a. Malımülkü olmayan yaşayacak. Varıp onun bunun tarlasına tokadına, dilediğin gibi ekip biçeceksin. Çıkan da ortak olacak tümden. Köyefabrikalar dikilince de bizim üç oğlana birden iş hazır. Allah'ın izniyle devrim olunca tek bi nokta karanlık ki bıkkınlık gelene taze avrat sözü geçmiyor hiç. Bu da beni küstürüyor. Kitaba bu da yazılsın da biz bu işe kafa yorarken varsın komutanlığı senin kardeşine versinler. Yozgat'ın Akpınar köyü, zırnık vermez toprağı, üçü beşi istisna yoksul köylüsü, "acın yatıp gücün kalkıp" yuvarlanır giderler. Köyün marazlısı, büğdürü, sıracalısı Zabun Lütfü "derman Yozgat toprağında" deyip vurmuş yollara… Çekemeyenler varsın Zabun desinler. Bunun sonu roman olur. Turgut Ulucan ilk romanı Nergis'te yaptığı gibi yine küçük bir köyde yaşanan bir büyük hadiseyi anlatıyor. Devrim Bize Güldü Geçti, Akpınar köylüsünün "darbe" ve "komünizm" ile imtihanının neşe yüklü buruk hikâyesi. (Tanıtım Bülteninden)