Eserlere Göre Listeleme

r tarihin her döneminde bugün gördükleri değeri görmedi. Özellikle Ortaçağ’ın karanlık dönemlerinde, insanlığın karanlık yüzüyle onlar da tanıştı. Dünya dönüştükçe, insanlar kedilerin zannettikleri gibi şeytani özelliklere sahip olmadıklarını anladılar ve kedileri yeniden hayatlarına, evlerine aldılar. Tam da o dönemde kaleme alınan 1800’ler İngiltere’sinde Kedi’de, bir toplumun, bir türe hak ettiği konumunu geri verirken yaptığı incelemeleri görecek; kedi türleri, beslenmesi, bakımı, hastalık ve tedavileri konusunda bir dönem okuması yapacaksınız.

1843-46 Marx´ın klasik iktisatçılarla ilk tanıştığı yıllardır; bu süre içinde Marx, burjuva iktisadının kavramlarını burjuva iktisadına karşı kullanmak diye tanımlayabileceğimiz bir yöntemle uzun, bir kısmı kaybolmuş defterler doldurur. 1844 El Yazmaları burjuva politik iktisadını ve burjuva iktisat sistemini eleştiren "genç" Marx´ın ilk iktisadi araştırmalarının müsveddeleridir. Marx 1844 Elyazmaları'nda paranın iktidarının her değeri aksine döndürdüğünü söylerken, ilkin "sadakati sadakatsizliğe çevirir" diye başlar saymaya: "Aşkı nefrete, nefreti aşka, erdemi fenalığa, fenalığı erdeme…" diye devam eder. 1932 yılına kadar yayımlanmayan bu müsveddeler ücretli emeğin insanı nasıl yabancılaştırdığının ele alındığı olgusal bir analizdir. Metin boyunca Rousseau´nun, Feuerbach'ın, Proudhon'un, Hegel´in etkilerini takip ederken, Marx´ın klasik iktisatçılarla (Adam Smith, Ricardo, Sismondi, Say...) yürüttüğü tartışmaya da şahit oluruz. Sosyal bilimci, tarihçi ve devrimci olarak hiç kuşkusuz en etkili sosyalist düşünür olan Marx´ın fikriyat evrimini gösteren ilk çalışmalarıdır 1844 El Yazmaları.

Balkanlarda milliyetçiliğin yükselmesi ile birlikte her millet bağımsızlık telaşına düştü. Bu milletlerden birisi olan Karadağ'ın durumu diğerlerinden tamamen farklıdır. Onlar, 1697'de I. Danilo Nyeguş'un Karadağ idaresini ele geçirmesiyle birlikte Osmanlı egemenliğini reddetmeye başladılar. Osmanlılar bölgeye defalarca sefer yapmalarına karşın, bölgenin dağlık yapısı ve Karadağlılar'ın savaşçı kimlikleri yüzünden Karadağ üzerinde tam bir hâkimiyet kuramadı. 1850'lere gelindiğinde II. Danilo'nun ladika olmasıyla birlikte Karadağ'da durum kökten değişti. O din ve devlet işlerini birbirinden ayırdı. Ardından bağımsızlığını ve prensliğini ilan etti. Çeşitli nedenlerle Osmanlı Devleti'ne müdahale etmek için fırsat kollayan Avusturya ve Ruslar'ın açık desteği ile Karadağ sınırında olan Zabliak'a saldırdı ve kaleyi ele geçirdi. Bu fiili saldırı karşısında harekete geçen Ömer Lûtfî Paşa komutasındaki Osmanlı orduları 5 koldan Karadağ topraklarına girdi. Operasyon başarılı geçti ve Osmanlı orduları Çetine kapılarına dayandı. Tam bu sırada Avusturyalılar'ın sert müdahalesi ile harekât durduruldu. Avusturya Hükümeti harekâtı durdurmak için Kont Leningen'i olağanüstü elçilikle İstanbul'a gönderdi. Leningen Osmanlı dışişlerine 3 ve 10 Şubat'ta içinde savaş seçeneğine de bulunan 2 ültimatom verdi. Avusturya ile savaşı göze alamayan Osmanlı Devleti, Karadağ'ı boşaltmak zorunda kaldı. Bu durum Karadağlılar'ı daha da şımarttı ve 1862'ye kadar sürecek Osmanlı-Karadağ çatışmasını başlattı. Osmanlı askerî harekâtı Avrupa'daki çatışmaları da su yüzüne çıkardı. Taraflar netleşti ve Kırım Savaşı diplomatik anlamda başladı.

Meydana gelmiş bir şeyi geri döndüremezsiniz; yüksek sesle söylenmiş bir sözü geri alamazsınız. Hepimiz bu noktaya tek başıma gelmediğimi biliyoruz. Peki ama beni özleyecek misiniz? Daha da önemlisi; ben sizi özleyecek miyim? On dokuz dakikada ön bahçenizdeki otları biçebilir, saçınızı boyayabilir, börek pişirebilir, beş kişilik bir ailenin çamaşırlarını katlayabilirsiniz. On dokuz dakika, reklamlar hariç standart bir komedi dizisinin süresidir. On dokuz dakikada verdiğiniz pizza siparişini teslim alabilirsiniz. Çocuğunuza masal okuyabilir ya da motor yağınızı değiştirtebilirsiniz. On dokuz dakikada dünyayı durdurabilir ya da durmasını beklemeden atlayabilirsiniz. On dokuz dakikada en büyük intikamı alabilirsiniz. Peter yıllarca sınıf arkadaşlarından zorbalık gördü. Defalarca sınırda olduğunun mesajını verdi, sessizliği yardım çığlığıydı. Sonunda on dokuz dakikalık cehennemin baş kahramanı oldu. Sahi, sevgi dolu, harika bir genç bu noktaya nasıl geldi? Empati kraliçesi Jodi Picoult’tan zamansız bir roman. Bugünün ve geleceğin izindeki tüm okurlar için.