Eserlere Göre Listeleme

Bugüne kadar okutulan İslam tarihi, tek yanlı ve çarpıktır. Ortodoks Sünniliğin gizlediği ve çarpıtarak sunduğu İslamiyet'in arka bahçesinde yüz çiçek yan yana açmıştır. Bilim, felsefe, mantık, devrimcilik, ilericilik, isyan ruhu, örgütlülük bu bahçenin verimli serasında doğmuştur. Gizlenen tarihin en önemli yanı, Ortaçağ'daki devrimci köylü hareketleridir. Özgürlük, eşitlik ve adalet sloganıyla ortaya çıkmış; sayısı 400 bini bulan isyancıyı ardından sürüklemiştir. Eşitlikçi temelde, 150 yıl yaşayan komünal cumhuriyetler kurmuştur. Irak, Suriye, Horasan, İran, Yemen, Mısır ve Fas'ta onyıllarca yaşama şansı bulmuş, Aleviliğin önünü açmıştır. Şeyh Bedreddin hareketinden yüzyıllarca önce, "her şey ortak; yarin dudağı bile" demiş; "herkesten gücüne göre, herkese ihtiyacına göre" kuralını hayata geçirmiştir. Karmati hareketinin damgasını taşıya bu gizli tarihte, dönemin gizemli ve efsanevi akımı, İhvan-ül Safa'ya ilişkin yepyeni veriler bulmak mümkün. Anlayışları, dünya görüşleri, örgütlenme tarzlarıyla günümüz devrimci halk hareketlerine ışık tutan Karmati tarihini ilgi ve merakla okuyacaksınız.

Özlem Kumrular, dönemin Hıristiyan hacıları, elçileri, diplomatları, yazarları, şairleri, esirleri ve hükümdarlarının ağzından İslam korkusunun gerçekçi bir portresini çiziyor. Engizisyon gizli Müslümanları deşifre etmek için hangi yöntemleri kullanıyordu? Müslümanlar, Hıristiyanları din değiştirmeye özendirmek için onlara neler teklif ediyorlardı? Müslüman korsanların eline düşen Hıristiyanların sonu ne oluyordu? İslam topraklarında dolaşan Hıristiyanlar ne gibi kötü sürprizlerle karşılaşıyorlardı? Hıristiyanların Mekke'de olduğunu ve boşlukta asılı olduğunu sandıkları Hz. Muhammed'in tabutu üzerine ne gibi efsaneler türetilmişti? Bir Hıristiyan Müslüman olduğu zaman ona nasıl bir tören yapılıyordu? Avrupa Müslümanlardan neden korkuyor? Bu korku neden ve nasıl başladı? Korkunun zaman içinde bugünkü noktaya gelmesinin arka planındaki etkenler neler? Tarih boyunca ilmek ilmek örülen bir propaganda zinciri içinde çığ gibi büyüyerek bugün dünyayı saran bu korku Ortaçağ'da ve Yeniçağ'da nasıl şekillendi? İslam Korkusu tüm bu sorulara başta İspanyolca, İtalyanca ve İngilizce olmak üzere Almanca, Katalanca, Fransızca, Portekizce ve Yunanca kaynaklarla cevap veriyor. Türk Korkusu'nun yazarı Özlem Kumrular, dönemin Hıristiyan hacıları, elçileri, diplomatları, yazarları, şairleri, esirleri ve hükümdarlarının ağzından İslam korkusunun gerçekçi bir portresini çiziyor.

Doç. Dr. Hasan Aydın’ın bu yapıtı, felsefenin İslam kültüründeki yazgısında belirleyici olan anılan iki süreci, temel yapısal sorunlarını da dikkate alarak tarihsel-eleştirel yöntemle irdelemekte; tarihsel süreçte gözlemlenen felsefeye yönelik çatışma ve gerilim hattını, eleştirel bir perspektifle ortaya koymaktadır. Bu bakımdan yapıtın, felsefenin İslam kültüründe geçmişte başına gelenlerin, modern dönemde de gelmemesi için bir uyarı niteliği taşıdığı söylenebilir. Tarihsel veriler, felsefi düşünce ile kültürlerin ‘sürekli aydınlanması’ arasında, köklü bir ilişkinin olduğunu gösteriyor. Bir kültürde, felsefi düşünce bir biçimde kök salabiliyorsa, o kültürde belli bir aydınlanma süreci yaşanmakta, felsefi düşünce krize girdiğinde ya da kötürümleştiğinde, bir bütün olarak kültür dinamizmini yitirmekte, durağanlaşmakta ve bir süre sonra da kendini yeniden üretemez hale gelmektedir. Neden böyledir? Kuşkusuz sorunun yanıtı, üretim ilişkilerine ve toplumsal yapıya değin uzanan karmaşık çözümlemeleri gerektirmekle birlikte, ilk bakışta şunları söylemek olasıdır: Felsefi düşüncede öne çıkan sorun odaklı eleştirel yaklaşım, hakikati buldum diyen dogmatik düşünceleri saf dışı etmekte, farklı düşüncelerin, karşıt savların serbestçe tartışılabileceği demokratik bir ortamın oluşumuna katkı sağlamakta, kavramsal çözümlemeler ve mantıksal uslamlamalar yoluyla var olan düşüncelerin kritik edilmesine olanak sağlamakta, daha da önemlisi, bilgi ve değer üretiminin önündeki engelleri kaldırmaktadır.

İslam geleneğinde kadın, tabirin tam anlamıyla bir “yumuşak karın”dır. Çünkü hem İslamın temel kaynaklarında tanımlanışı hem temel kaynakların yorumlanışı ve hem de bu yorumun tepeden tırnağa ataerkil zihniyet marifetiyle gerçek hayat alanına taşınışı itibariyle kadın adeta bir sorunlar yumağıdır. Bizim asıl maksadımız, “İslam” dininin temel metinlerinde ve geleneğinde yer alan, “kadın”ı pek çok açıdan problemli bir varlık olarak konuşup tartışmamıza yol açan beyan, yorum ve anlayışların “din” kapsamında değerlendirilmemesi gerektiğini vurgulamak. Ayrıca bunun da Müslüman kimlikten sıyrılmak gibi bir anlam taşımadığını göstermeye çalışmak.