Eserlere Göre Listeleme

"Kerem babası gibi pilot olma hayalleri kuran renk körü bir çocuktur. Kollarını kanat yapıp uçarak gittiği okuluna Sude isimli yeni bir öğrenci gelir. Sude’nin ten rengi hastalığından dolayı doğuştan farklıdır. Kerem, Sude’yi görür görmez aşık olur. Ancak Sude’nin aklında tek bir soru vardır: “Acaba Kerem beni herkes gibi görse yine de sever mi?” “Sude bir gün yanıma elinde, büyük boy bir tuval ve ufak bir torbanın içinde çeşit çeşit fırçalar ve boyalarla çıkageldi. Benden kendisini nasıl gördüğümü resmetmemi istedi. Üstelik annesinin bana teşekkür mahiyetinde diktiği beyaz ressam önlüğünü belime bağlamıştı. “Artık pelerinin de var” demişti.” Sude’nin sorusunun gölgesinde çocuk anlatıcının dilinden dinlediğimiz bu uzun hikâye ilk aşkı ve büyümeyi resmediyor. Bu büyüme ve ilk aşk bizi 80’lerden günümüze doğru sürüklüyor. Öyle ki her şey Kerem’in 1984 Eylül’ünde Beyaz Gelincik’i görmesiyle başlıyor."

Aytmatov bu romanıyla edebiyat aleminde geniş yankı uyandırmış, eseri çok tartışılmıştır. Önce Rusça yazılan roman Kırgızca’ya sonradan tercüme edilir. Romanın kahramanı yedi sekiz yaşlarında Isık-Göl kıyısında dedesi, ninesi, teyzesi ve onun kocasıyla birlikte yaşayan bir çocuktur. Babası ve annesi tarafından terk edilen torununa sahip çıkan Mümin dede, sonradan evlendiği karısı ve torunuyla birlikte bu tenha göl kenarında, ormanın bakım işleri ile uğraşan ve partiden olan damadı Orozkul’a yardım etmektedir. Orozkul’un karısı, çocuğun teyzesi Bekey kısır olduğu için çocuk sahibi olamayan bir kadındır. Orozkul evlat sahibi olamamanın hıncını bu zavallı ihtiyar ve onun çocuğu olmayan kızından çıkarmaktadır. Çok geniş bir hayal dünyasına sahip olan çocuk, dürbünüyle hergün gölde yük ve yolcu taşıyan bir gemiyi izler. Gemilerde tayfalık yapan babasının da bu gemide çalıştığını düşünerek, balık olup bu gemiye ulaşmayı, babasına zavallı dedesini, zalim Orozkul’u, yaşadıklarını hayallerini anlatmayı düşler. Dedesinin yanından hiç ayrılmayan çocuk, onun anlattığı masaları dinlerken adeta yaşıyormuşçasına onlardan etkilenir. Bu masallardan biri Boynuzlu Maral Ana destanıdır. Eski zamanlarda Yenisey ırmağı boyunca kabileler arasında savaşlar olur, zaferler ve yenilgiler yaşanırmış. Fakat kabilelerin büyüklerinden biri öldüğü zaman büyüklerine yas tutan kabileye saldırılmazmış. Bir gün Kırgızların lideri öldüğünde ona geleneklerine göre büyük bir cenaze töreni düzenlemişler. Herkes cenazeye layıkıyla bir tören yapılması için uğraşırken, onları silahsız yakalayan bir düşman kabilesi , bir kişiyi bile sağ kalmayacak şekilde kılıçtan geçirmiş. Yalnız bu mezalimden, o baskından biraz önce oynamak için ormana giden bir kız, bir de oğlan çocuğu kurtulmuş. Çocuklar onların düşmanları olduğunu bilmeden, o sırada uzaklaşan toz bulutunun ardına düşmüşler. Çok uzaklarda bir dağın yamacında bir şölen verildiğini görüp oraya gitmişler, bu şölen yeni topraklar

Mae bir Sihirlidoğan olmayı , bu yükü omuzlamayı hiç bir zaman istememişti. Şimdi krallığın sihre yeniden ihtiyacı vardı ve Aegunlund'ın kralı , oğlu Prens Casimir'le evlendirmek için son Sihirdoğan'ın gelmesini bekliyordu. Mae'in kasabası Halts - Walden'in hevesli değirmencisi , kzının Sihirlidoğan olduğunu iddia ediyordu.Mae bunun bir saçmalık olduğunu biliyordu ama kraliçe olma şansızlığını kendisi yerine Ellen'in tadacak olmasına da seviniyordu.Yapması gereken tek şey arkasına yaslanıp , Prens Casimir ve Ellen'in evlenmelerini seyretmekti , çünkü bu evlilik onu kendi kaderinden kurtaracaktı. Ama tam da onların tanışma gününde inanılmaz şeyler gerçekleşti ve Mae kendini, kasabanın yanındaki lanetli ormanda , hiçbir zaman yaşacağını düşünmediği macereaların peşinde koşarken buldu. Artık alması gereken bir intikan vardı ve hiçbir şey ona engel olamazdı.

SIRADAN İNSANLARIN OLAĞANÜSTÜ DÜNYASI… Hüseyin Akyüz birbirinden güzel sekiz öyküsünün yer aldığı “Beyaz Güvercin” adlı kitabında kahramanlarını kenar mahalle insanlarından seçmiş. Yaşamın zorlu koşulları içinde, her şeye karşın insanca var olmaya çabalayan sıradan insanlar. Genci, yaşlısı, çalışanı, emeklisi, dulu; hepsi de mutluluk özlemiyle, bir sevinç parıltısı, bir umut kırıntısı peşinde ömür tüketiyor. Tıpkı toplum içindeki yerleri gibi, yaşamları da sessiz ve gösterişsiz. Akyüz'ü başarılı bir yazar yapan bu insanların silik yaşamlarındaki olağanüstü dünyaları ustalıkla ortaya koyabilmiş olmasıdır. Akyüz, duygusallığı ölçülü kullanıp abartıdan titizlikle kaçınıyor; canlı, sağlam bir anlatımı, yalın ve şiirli bir dili, aydınlık ve pürüzsüz bir tümce yapısı var. Anlattığı acıların içinden günışığı gibi aydınlık ve sıcak sevgiler açığa çıkıyor. Bu anlayışla da okurunu umutsuzluk ve karamsarlıktan uzaklaştırıp, düşünmeye, sevmeye, dayanışma ve bütünleşmeye yönlendiriyor. Kitaptaki bütün öykülerde iyi bir gözlemcilikle basitin derinliğine inilmiş. “Beyaz Güvercin”, “Uçan Balonlar” ve “Çaydanlık” öykülerinde ise bir masal havası içinde yalın bir gerçekçilik okuyucuya sunuluyor…