Basit Katalog

James Baldwin’in öykülerini bir araya getiren BU SABAH, BU AKŞAM, ÇOK ERKEN Amerika’daki ırkçılık ve şiddetin hem kurbanlarda hem de faillerde bıraktığı açık veya örtük izleri işleyen sekiz öyküden oluşuyor. İster uzun yıllardır yaşadığı Paris’ten ülkesi Amerika’ya dönmek üzere olan siyahi bir müzisyenin korkularını, ister genç bir adamın uyuşturucudan kurtulma mücadelesini, isterse de ırkçı bir beyaz polisin çocukluğunda tanık olduğu dehşet verici bir sahneyi hatırlayışını anlatsın, Baldwin’in tutkulu dili öykü kahramanlarının hayatta kalma savaşını duyarlılıkla aktarıyor. Baldwin’in öyküleri, yazarı Amerikan edebiyatının en önemli isimlerinden biri haline getiren tüm özellikleri içinde barındırıyor. Baldwin düşündürücü, heyecan verici, rahatsız edici, şaşırtıcı. Deniz, dalgaları nasıl kullanırsa o da kelimeleri öyle kullanıyor. Langston Hughes Çok az yazar kelimeleri böylesine tutkuyla kullanmıştır. The Guardian

Antik Yunan tiyatrosunun en güçlü seslerinden Sophokles, otoriteyle vicdanı arasında kalan bireyin adalet arayışını Antigone’de ölümsüzleştirmiştir. Antigone trajedisi, tarih boyunca susturulmuş vicdanların sesini duyurmanın yanı sıra iktidarların sınırları, vicdanın direnci ve adaletin kırılganlığıyla okuru baş başa bırakıyor. Kardeşine beslediği sevgi ve bağlılık uğruna kralın buyruğunu hiçe sayan Antigone karakteri, insan onuru ve sadakatin simgesi olarak trajedinin merkezinde yer alıyor. Bir yanda koyduğu katı kuralla Kreon, diğer yanda ise kararlı duruşuyla Antigone, insanlık tarihinin her döneminde yeniden üretilen devlet otoritesi ve bireyin ahlaki sorumluluğu arasındaki çatışmanın iki tarafı olarak karşımızda. Sabahattin Ali’nin titiz çevirisi, yasa ve vicdan arasında seçim yapmak zorunda kalan Antigone’nin içinde bulunduğu çıkmazı etkileyici bir Türkçeyle günümüze taşımış. Bu usta çeviri sayesinde Antigone’nin trajedisi Antik Yunan sahnesinden çıkıp bugünün toplumlarına, devletlerine ve bireylerine yöneliyor.

Balıklarla İlgili Rivayet romanında Faruk Duman okurunu, İncir Tarihi gibi, harikulade olaylarla dolu bir masal dünyasına sürüklüyor; daha doğrusu efsaneler diyarı İstanbul’un çok eski zamanlarına götürüyor. Bazen Binbir Gece’nin büyülü havasına sokuyor, bazen peygamber kıssalarındaki mucizeleri anımsatıyor, bazen Çelebi yazarların sıcaklığını duyuruyor, bazen halk masallarındaki dili yeniden kuruyor, bazen dünya klasiklerindeki heyecanlı serüvenleri yaşatıyor. Faruk Duman o sevilen, iksirli diliyle düşsel ve düşünsel bir yer ve zaman yaratıyor Balıklarla İlgili Rivayet’te tuhaf bir İstanbul masalı anlatıyor. İstanbul’un üzerinden büyük bir dev, bir dev sürüsü, sanki hunharca yıkıp yakarak geçmişti. Vah yazık vah, diye hayıflandı, ne de olsa İstanbul İstanbul’dur, böyle bir mamur mülke bunca eziyet ve de bunca insafsızlık edilir mi? Evleri yıkılsın. Evi dini dikilsin. Karaköyü’nün balçık suyundan yine sahile yosunlu küflü çamur akıyordu. Balçık sıçrıyordu. Denizin sırtında kabarcıklar çıkmıştı. Boğaz’ın ortasında, daha önce görmediği bir yükselti vardı. Sivri bir ada gibi yükseliyordu.

Berlin Emniyet Müdürlüğü’nün cevval başkomiseri Yıldız Karasu ve yardımcısı Tobias Becker, göçmenlerin, işgal evlerinin ve sokak sanatçılarının renklendirdiği Berlin sokaklarından Bergama’ya uzanan bir macerada, hayatı ve insanları yok etmeye muktedir sırların peşinde bir seri cinayetler dizisini çözmeye çalışıyor. Soruşturmanın Türkiye ayağında sürpriz bir ismin olaya dahil olmasıyla heyecanın dozu gitgide artıyor. Kayıp Tanrılar Ülkesi, Zeus Altarı ve Pergamon Tapınağı’nın gölgesinde mitlere günümüzde yeniden hayat verirken, suçun çağlar ve kültürler boyu değişmeyen doğasını bir tokat gibi yüzümüze çarpıyor. “O yüzden unuttuk dediğiniz yerden başlayacağım. Unutmanın bedelini ödeyecek unutanlar. Cezaların en şiddetlisiyle ödüllendirilecek saygısızlık yapanlar, kalbi yerinden çıkarılacak beni kalbinden çıkaranların, yüzlerinin derisi yüzülecek benden yüz çevirenlerin…”

Otobiyografik özellikler taşıyan Fadiş, çocuk kitapları alanında Türkiye’nin ilk çoksatarıdır. Halen 156. baskısı dördüncü kuşaklar tarafından okunan roman, kahramanına verilen yatılı okul vaadiyle son buluyordu. Yıllardır okullarda, söyleşilerde ve çeşitli iletişim ortamlarında Fadiş siz misiniz? Fadiş sonra ne yaptı? Nasıl bir insan oldu? gibi sorularla karşılaşan Gülten Dayıoğlu işte bu soruların yanıtlarını içeren bir kitap yazma vaadini Bende Kalmasın ile yerine getiriyor. Bende Kalmasın çokkatmanlı bir toplumun çatışmalı değerleriyle kuşatılmış halde, düşe kalka kendi yolunu çizen Fadiş’in öyküsü. Gülten Dayıoğlu, elinizdeki kitapta yalnızca Fadiş’in hayatını, kişisel ve entelektüel gelişimini anlatmakla kalmıyor, keskin gözlemleri ve duyarlı bakışıyla kırklı yıllardan başlayarak Türkiye’nin toplumsal ve kültürel bir panoramasını da çiziyor.

Arnolph Archilochos, bir fabrikada yardımcı sayman olarak çalışan örnek bir yurttaş, ilkelerinden ödün vermeyen disiplinli bir adam, tekdüze yaşamından memnun silik bir karakterdir. Bekârlıktan bunaldığı bir gün, gazeteye bütün hayatını kökünden değiştirecek bir ilan verir: “Yunanlı Bay Yunanlı Bir Kız Arıyor.” Bu ilana cevap veren güzel ve gizemli Chloé Saloniki’nin hayatına girmesiyle Archilochos bir gecede sınıf atlar – fabrikada terfi ettirilir, sokakta devlet adamları onu selamlar, şehrin en nüfuzlu kişileri etrafında pervane olur. Bu baş döndürücü yükseliş, Archilochos’un titizlikle kurduğu ahlaki dünya düzenini yerle bir edecektir. Dürrenmatt’ın burjuva ahlakını, iktidar ilişkilerini ve modern insanın trajikomik çıkmazlarını hicvettiği bu başyapıtı Akşit Göktürk’ün çevirisiyle sunuyoruz. Dünya korkunç ve anlamsızdır. Bütün bu anlamsızlığın, korkunçluğun ardında bir anlam bulunabileceği umudu, ancak hiçbir şeye aldırmadan gene de sevebilenlerden yanadır. Dürrenmatt’ın yazdığı en dâhice kitaplardan biri. Die Weltwoche

Antik Kentler’de antik Yakındoğu, Mısır, Yunan ve Roma’nın kent ve medeniyetleri arkeolojik bakışla sunuluyor. Odak noktası kentsel merkezler olan kitapta mimari ve diğer maddi kalıntılar, tarihsel ve sosyoekonomik bağlamlar, buralarda yaşamış insanların deneyimleri ele alınıyor. Charles Gates, kentsel merkezlerin izini Yakındoğu’nun MÖ dokuzuncu ve altıncı binyıllarda ortaya çıkışlarından MS dördüncü yüzyılın başlarında paganlığın sonlarına dek sürüyor. Modern Pakistan’daki İndus Vadisi’nden batıda İngiltere’ye kadar uzanan, Pers İmparatorluğu’nun denetiminde olup Büyük İskender tarafından fethedilen bölge ile Roma İmparatorluğu’nun en geniş halindeki topraklarının birleşimi olan bir alanı inceliyor.

Pasif Devrim İstanbul’un bir zamanlar radikal Müslüman ilçelerinden Sultanbeyli’nin “ılımlı İslam”a dönüşümünü anlatıyor. Bu mahalledeki hayatın zengin bir etnografisini sunan bu kitap İslami aktivistlerin nasıl örgütlendiklerini, 28 Şubat sürecinde nasıl geri çekildiklerini ve AKP tarafından nasıl massedildiklerini anlatıyor. Tuğal gözlemlerini Mısır ve İran örnekleriyle de karşılaştırarak Türkiye örneğini genel tarihsel bir bağlama da oturtuyor ve İslami politikaların neden başka yerlerdeki laik kapitalizmlere benzer bir şekilde entegre olmadığı sorusunun yanıtını arıyor. AKP’nin aklığı nereden geliyor? Bu partiyi, kapitalizmi doğallaştıramamış diğer merkez partilerden farklı kılan ne? Cevap, partinin unutmak istiyor göründüğü geçmişinde yatıyor. AKP, örgütçülük anlayışıyla, kadrolarıyla ve kısmen de kullandığı dille, Türkiye’de 1980’lerden sonra kapitalizme tek kitlesel direniş noktası olan İslamcılığın sistem tarafından massedilmesini sağladı. Gerçek başarısı bu. Tuğal çözümlemesinin merkezine Marksist düşünür Antonio Gramsci’nin “pasif devrim” kavramını alarak AKP hükümeti döneminde belirleyici olanın kapitalizmin doğallaşması olduğunu, bunun anamotorunun ise AKP olduğunu söylüyor.

Son dönemlerde sosyal adaletsizlik, Britanya ve Amerika Birleşik Devletleri gibi gelişmiş ülkeler başta olmak üzere dünya çapında etkisini artırmış durumda. Kavramın anlamı büsbütün çarpıtılırken, “kişisel sorumluluk” ve “fırsat eşitliği” kisvesi altında bir avuç insan bütün zenginliği elinde topluyor, yoksul ve güvencesiz olanlarsa daha da kötü şartlarda yaşamaya itiliyor. Çağımızın en önemli siyaset felsefecilerinden Brian Barry, Sosyal Adalet Neden Önemlidir’de gerçekliğin nasıl tersine çevrildiğini ayrıntılarıyla anlatıyor. Barry, ancak servet ve gelir eşitsizliğini dar bir aralıkta sabitlersek eğitim ve sağlık gibi hayati konularda eşitliğe ulaşabileceğimizi ileri sürüyor. Daha eşit bir toplum yaratmak yolunda yeni politika önerilerinde bulunmakla kalmayıp ekonomik olarak bunların altından kalkmamızın da mümkün olduğunu savunuyor. Yeryüzündeki tüm canlıları tehdit eden iklim değişikliğini de sosyal adaletsizlik sorunu kapsamında değerlendiren kitap, yaşam biçimlerimizde radikal değişikliklere gitmemizin –biz istesek de istemesek de– kaçınılmaz olduğunu vurgulayarak bu devasa soruna somut öneriler getiriyor.

Kızıldeniz ticaret, hac ve fetih peşinde gidenler için ezelden beridir dünyanın en çok dümen tutulan mekânı olmuştur. Ne var ki bu çok boyutlu tarih, kahramanları tarafından açığa çıkarılmamıştır. Fernand Braudel’in Akdeniz üzerine meşhur çalışmasından ilham alan Alexis Wick, Kızıldeniz:Kayıp Mekânın İzinde’de eşsiz bir tarihi aktörün özelliklerini ortaya koyuyor. Bu kayıp mekânı ele alırken ayrıca okuru Avrupamerkezciliğin kalbine yönlendirerek denizin eleştirel, kavramsal bir tarihini sunuyor. Kızıldeniz’in tarihyazımına dahil edilmesiyle yetinmeyerek, emperyal Avrupa hegemonyasından önce denizin ve dünyanın tahayyül edildiğini araştırıyor. Kızıldeniz’in modern tarih felsefesinin önemli bir unsuru olduğunu gösteren yazar, aynı zamanda tarih disiplini ve tarihçilik zanaatı üzerine serin bir sav öne sürüyor.

Bu kitap Osmanlı İmparatorluğu'ndan Türkiye Cumhuriyeti'ne geçiş döneminde okumayı öğrenmenin hikâyesini anlatıyor. Bu coğrafyada çok az işlenmiş olan okumanın tarihini ele almanın, genel anlamda modernliğin gelişine, eğitim meselesine, özel olarak da imparatorluktan cumhuriyete geçişin dinamiklerini anlamaya önemli bir ışık tuttuğu iddiasından yola çıkıyor. Okumayı Öğrenmek, son derece hızlı değişimlerin yaşandığı bu döneme çok yönlü bir yaklaşım benimseyerek, kopuşlarla birlikte sürekliliklere de bakarak, okumayı öğrenen küçük okurların bir yurttaş olarak inşasında onlara verilen mesajlar; okumanın mekaniğini öğrenmenin üstesinden ne gibi deneyimlerden geçerek geldikleri; yeni okuma materyallerinin sahneye çıkışı; resimli kitapların okumadaki rolü; birer meta olarak dergilerin ve kitapların ortaya çıkışı ve okuryazarlığın kişilerin hayatlarını nasıl dönüştürdüğü gibi konuları mercek altına alıyor. Osmanlı kıraathanelerinde toplu kitap okuma deneyiminden, loş bir evde huşu içinde yalnız başına okuma deneyimine nasıl geldik? İlk Osmanlı kütüphaneleri nasıl yerlerdi? Kitap fiyatları geç Osmanlı ve erken Türkiye Cumhuriyeti'nde nasıldı, ortalama bir memur maaşıyla çocuğuna kitap, dergi alırken zorlanır mıydı? Matbaalar nereden nereye geldi? Eski okullardan yeni okullara alfabe ve okuma çocuklara nasıl öğretilirdi? Bu coğrafyada çocuk kitapları yayıncılığı ve dergicilik nasıl bir rota izledi? Bu ve benzeri sorulara yanıt arayan kitabın kendisi de, sadece Osmanlı ve modern Türkiye tarihine ilgi duyanlara değil okuma tutkunlarına da ilginç bir okuma deneyimi sunuyor. Osmanlıca ve yeni alfabe sonrası Türkçe yazılmış ders kitapları, dergiler ve benzeri birincil arşiv malzemelerinin yanı sıra Halide Edip, Şevket Süreyya, Rıza Nur, Hüseyin Cahit ve Halide Nusret gibi hayatlarına Osmanlı olarak başlayıp Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olarak devam eden aydınların ilk okuma deneyimlerini anlattıkları metinlere de baş vuran kitap, modern Türkiye tarihinde okumanın ne kadar kilit bir önem taşıdığının altını çiziyor.

Çağımızda İslam'a yöneltilmiş pek çok soru ve eleştiri mevcutken bu eleştirilere doyurucu cevaplar vermenin bir ihtiyaç olduğu gerçeği önümüzde durmaktadır. Hal böyleyken eleştirileri yok sayarcasına ilim üretme çabasının da faidesiz bir metoddan fazlası olamayacağını söylemek mümkündür. Bu eleştirilerin tamamına tek bir kitap bünyesinde kısa kısa cevaplar vermeye çalışmak bir noktada beklenileni tam karşılamayacak ve eksik kalacaktır. Bu sebepledir ki, Muhtelif doyurucu cevap ihtiyacını karşılamak maksadı ile başlatılmış bir seri projesinin adıdır ve uzun vadede bu konuda bir literatür oluşturmayı hedeflemektedir. Elinizde tuttuğunuz kitap serinin ikinci eseridir. Bu kitapta on farklı soruya cevap verilmiştir : * Deve İdrarı Meselesi * Kuran'da Anatomik Bir Hata Olduğu İddiası - Tarık 7 * Kur’an, Bilim ve Yorum Çelişkileri * Kur’an’a Göre Dünya Düz mü? * Kur’an’a Göre Kalbimizle mi Düşünürüz? * Mezhepler Neden Var? Dinde Tek Doğru Yok mudur? * Kur’an Arapça İndirilmiştir, O Halde İslam Arap’ın mı Dinidir? * “İzin verilmedikçe Peygamber’in evine girmeyin” ne demek? * Kader * Mucizeler

Böceklerin gezegeni değişiyor. Ekosistemin dengesi son yüzyılda, daha önce insanlık tarihinde görülmemiş bir hızda bozuluyor. Yeryüzünün tatlı su kaynaklarını giderek daha fazla tüketiyoruz. O kadar fazla plastik üretip attık ki, gelecek kuşaklar bunlara tortullarda rastlayacak. Her yıl büyük miktarda kimyasalı doğaya bırakıyoruz. Bilinçli ya da bilinçsiz, türleri yerlerinden ediyoruz. Tüm bunlar böcekleri de etkiliyor. Ve böcekleri etkileyen her şey bizi de etkiliyor. Böcek türlerinin sayısındaki azalma ya da böceklerin yok olması ekosistemde sudaki halkalar gibi bir etkiyle çok büyük sonuçlara yol açacaktır. Neyse ki, tüm böcekleri yok edebilmeyi asla beceremeyiz. Ama bu küçük dostlarımızı yakından tanımamız ve onlara daha fazla özen göstermemizde fayda var. Yeryüzünde 479 milyon yıldır bulunmalarına rağmen şimdilerde başları dertte. Anne Sverdrup-Thygeson, Norveç Yaşam Bilimleri Üniversitesi (NMBU) koruma biyolojisi profesörü, aynı zamanda Norveç Doğa Araştırmaları Enstitüsü’nde (NINA) bilim danışmanıdır.

İmparatorluk Simsarları’nda E. Natalie Rothman, sömürge göçmenleri, azad edilmiş köleler, tüccarlar, simsarlar, mühtediler ve siyasi tercümanlar gibi, erken modern Venedik-Osmanlı sınırını düzenli olarak geçenlerin kesişen dünyalarını inceliyor. Dil, din ve siyaset çizgilerini sürekli aşan etkileşimlerinde bu imparatorluk aşırı tebaa, Avrupa’yla Levant arasında yeni ortaya çıkan ayrım da dâhil olmak üzere, emperyal ve kültürel sınırların şekil değiştirmesine yardımcı olmuştur. Rothman, 1570-1670 arası dönemde, Osmanlı’nın yarattığı farkın Venedik kurumlarında algılanışında kademeli bir dönüşüme tanık olunduğunu savunuyor. Yasal ve ticari kıstaslara yapılan vurgu, kısmen bu tebaanın sayesinde, yerini dine ve dile dayalı farklılıkların algılanmasına bırakmıştır. Devletin yabancı tüccarlara vergi ödetme ve Venedik vatandaşlığını tanımlama çabalarına simsarların sık sık karşı koyduğu, Venedik’in hareketli pazar yerlerinde başlayan hikâye, Müslümanlıktan ve Yahudilikten dönmelerle, onların Venedikli Katolik hamilerinin, karşılıklı dönüşümlerinin pazarlığını yaptıkları, Venedik’teki bir hayır kurumunda devam ediyor. Osmanlı’yla ilgili bilgi üretip yaymakla kalmayan, aynı zamanda emperyal sınırların öte yanında yoğun akrabalık ve hamilik ağları kuran Venedik’in siyasi tercümanları, dragomanlarla son buluyor. Rothman’ın yeni çizdiği kavramsal ve deneysel çerçeve, Akdeniz ve ötesindeki yasal, dini ve etnik dilsel farklılıkları yöneten kurumsal icraatlara ışık tutuyor. E. Natalie Rothman, Toronto Scarborough Üniversitesi Tarihi ve Kültürel Çalışmalar Bölümü’nde tarih doçenti.

Kuzguncuk'un, tarihsel olarak farklı dinlere mensup insanların birlikte yaşadığı, nostaljik mahalle kültürünün hâlâ yaşanabildiği hoşgörülü bir semt olduğu düşünülür. Halbuki burada bir zamanlar yaşamış olan Rum, Ermeni ve Yahudi nüfus yirminci yüzyılın ortalarında semtlerinden sürüldü; arkalarında derin izler bırakarak... Amy Mills, Kuzguncuk'ta yaptığı etnografi çalışmasında, sokak sokak, eski insanların bıraktığı bu izlerin peşine düşüyor, günümüzde burada yaşayanlar için bu izlerin ne anlama geldiğini araştırıyor. Kendi ifadesiyle “insanların millileşen bu şehirde nasıl yaşadıklarını ve Tu¨rkleştirmenin yarattığı etkinin ardından devletin ulus tahayyülünü nasıl anlamlandırdıklarını" inceliyor. Yazar, hafızanın unuttukları ve hatırladıkları, Kuzguncuklu olmaya yüklenen anlam, kimin Kuzguncuklu olduğu ve kültürel hafızada yer etmiş hoşgörü temasının ifade ettikleri üzerinden kozmopolitizmin arkasına saklanan milliyetçiliğe dair bir tartışma yürütüyor. Hafızanın Sokakları Kuzguncuk’un geçmişini, dönüşümlerini ve bugününü anlatırken, bir yandan da okuru İstanbul’un gayri Müslim geçmişinin hatırlanma pratiklerini gözden geçirmeye, bireysel ve kolektif hafıza yollarının nasıl örüldüğünü düşünmeye davet ediyor.

Elinizdeki kitapta erken modern dönemde dogdukları yerleri, ailelerini ve dinlerini bırakan Akdenizli kadınların, toplumsal ve siyasi olarak sahip oldukları karmaşık alanı açık eden hikâyeleri anlatılıyor. “Dönme,” en dar anlamıyla, erken modern Akdeniz’de Hıristiyanlıktan Müslümanlıga geçenler için kullanılır. Eric R. Dursteler, Dönme Kadınlar kitabında, bu anlamı ustaca degiştirerek kelimeyi, dönemin ve bölgenin toplumsal, dini, siyasi ve toplumsal cinsiyet sınırlarının ötesine geçen herkesi kapsayacak şekilde kullanıyor. Güçlü bir arşiv çalışmasıyla aktarılan bu hikâyeler aracılıgıyla Dursteler, hem erken modern dönem Akdeniz’de kadınların belirli deneyimleri ve koşullarına hem de daha geniş kültürel ve toplumsal pratiklerle geleneklere dair önemli öngörülerde bulunuyor. Kitapta, kendisini ezen kocasından kaçmak için İstanbul’a, dönme agabeyinin yanına gelip Fatma Hatun adını alan Venedikli Beatrice Michel’in hikâyesiyle kadınların din ve yer degiştirerek nasıl şahsi ve ailevi statülerini yükselttiklerini okuruz. Hıristiyan Elena Civalelli ve Müslüman Mihaleşatoroviç’in paralel hikâyesinde, iki cesur kadının Osmanlı-Venedik sınırını kullanarak kendi hayatlarını tayin edişlerine tanık oluruz. Yunan adası Milos’tan kaçan dört Müslüman kadının (Ayşe, Emine, Hatice ve anneleri Maria) Korfu’ya sıgınmaları ve Islamdan Hıristiyanlıga dönmeleriyle, bir kadının hayatı üzerinde söz sahibi olmasının nasıl Osmanlı-Venedik sınırında uluslararası bir fırtına kopardıgını görürüz. Kadın failligine dair heyecan verici bir anlatı olan Dönme Kadınlar, erken modern Akdeniz’de kimlik ve dönmelik arasındaki baglantıyı aydınlatıyor. Zengin içerige sahip bu sürükleyici kitap, sadece dönemi çalışan araştırmacılara degil, geniş bir okuyucu kitlesine hitap ediyor.

Bizans’ın Sesi, Bizans Dönemi müzik aletlerine dair makalelerden, görsellerden ve resimli bir sözlükten oluşan bir çalışma. Kitapta, dönemin görsel kaynakları ve edebiyatındaki temsillerinden yola çıkarak Orta ve Geç Bizans dönemlerindeki müzik aletleri ve bunların törenlerdeki kullanımlarının ele alındığı makalelerle beraber yüzden fazla renkli görsel yer alıyor. Kitabın yazarları Bizans kaynaklarında müzik aletlerini araştırarak bunların Bizans kültürünün belirli alanları için taşıdıkları önemi değerlendiriyorlar. Bu yayın için özel olarak hazırlanan Bizans müzik aletlerine ilişkin bir sözlük ve eşlik eden çizimler de bu konuda önemli bir kaynak sunuyor.

İnsan zihniyle davranışları arasında nasıl bir ilişki vardır? Bu ilişki yaşa bağlı olarak nasıl değişir? Bir çocuğun aklından hangi yaşta ne beklenebilir? Bunlar, hem alanda çalışan akademisyen ve öğrencilerin, hem bu konularla ilgili politikalar üreten profesyonellerin, hem de anne babaların kafalarını kurcalayan sorular. Aklın Çocuk Hali, kuramsal yaklaşımlardan pratik uygulamalara uzanan bir yelpazede, merkeze güncel araştırma bulgularını koyarak bebeklerin ve çocukların düşünce dünyalarına ışık tutmayı amaçlıyor. Dil gelişimi gibi uzun yıllardır merak konusu olmuş araştırma alanlarından, müzik gelişimi, sosyal biliş ve normların algılanması gibi daha yeni incelenen alanlara uzanan kitap; jest kullanımı, taklit, bellek, zihin temsilleri ve hayal gücü gibi zihinsel gelişim kapsamına giren konuları sadece tipik değil, tipik olmayan gelişim hikâyeleri üzerinden de ele alıyor. Aklın Çocuk Hali, zihin gelişimi araştırmalarındaki son gelişmeleri kapsamlı bir biçimde sunmanın yanı sıra, Türkçede bu konuyla ilgili yerli bulguların tartışıldığı ve kültürler arası karşılaştırmaların yapıldığı ilk rehber kitap olma özelliğini de taşıyor.

Osmanlı İmparatorluğu’nda Emek ve İktidar kitabında Can Nacar, 1872-1912 yılları arasında tütün işçilerinin çalışma deneyimlerine ve bu bağlamda işyeri yöneticileri ve devletle olan ilişkilerine odaklanmaktadır. On binlerce kişinin çalıştığı Osmanlı tütün endüstrisi, ele alınan dönemde imparatorluk çapında hızla büyürken tütün mağazaları ve fabrikaları birçok işçi eylemine sahne olmuştur. Emek ve İktidar bu eylemler ile ilgili detaylı bir analiz sunarak işçilerin daha iyi çalışma ve yaşam koşulları sağlamak için verdikleri çetin mücadeleyi ortaya koymaktadır. Osmanlı İmparatorluğu’nda emek ve sermaye arasında değişen güç ilişkileri ve bu ilişkilerde devlet aktörlerinin oynadığı rol hakkında değerli bilgiler sunan bu kitap, Osmanlı ve İngiliz arşiv belgelerinin ve süreli yayınların da içinde olduğu birincil kaynaklara dayanmaktadır. “Osmanlı İmparatorluğu’nda Emek ve İktidar, Osmanlı tütün işçilerinin işverenleriyle, devletle ve Osmanlı toplumunun geri kalanıyla olan dinamik ilişkilerini mercek altına alan son derece önemli ve orijinal bir çalışma. Can Nacar, Osmanlı işçilerinin duygularına, kaygılarına, umut ve öfkelerine çok nadir ve çok kıymetli bir pencere açıyor. Nacar’ın bu mükemmel incelemesi, Osmanlı sosyal tarihçiliğinin ulaştığı yeni aşamanın sevindirici bir örneği.” Yiğit Akın The Ohio State University

İnanılmaz olan, gerçekleşti! Cajamarca'daki büyük katliamdan sonraki korkunç gecede, İmparator Atahuallpa tutsak edildi. Atahuallpa altınla özgürlüğünü satın alabileceğini umut ediyordu, yığınla altınla... Asla yeterli olmayacak kadar çok altınla... Böylece Konkistadorlar efsanevi Cuzco'ya, altın tapınaklı şehre bir sefer düzenlemeyi kararlaştırdılar! Tuzaklarla dolu bu yolculuk amansız olacaktı; çünkü İnka halkı ilk kez baş kaldıracaktı! Bu anlatılmaz karmaşada Anamaya imparatoruna sadık kalmak isteyecek; Gabriel'in ise Yüzbaşı Pizarro yanında yer almaktan başka seçeneği kalmayacaktı!

Çocuğumuzun özgüvenli ve mutlu olması için ne yapmalıyız? Onlarla güçlü bağ kurmalıyız. Peki bu bağı nasıl kuracağız? Öğütlerimizle mi? Onları şekillendirerek mi? Onlarla konuşarak mı? Hayır! Onları merak ederek, dinleyerek ve anlayarak. Peki bunu nasıl yapacağız? Sorular sorarak. Ama nasıl sorular? Kontrol eden mi, keşfeden mi? Uzaklaştıran mı, yakınlaştıran mı? Zayıflatan mı, güçlendiren mi? Bu kitapta çocuklarımıza doğru soru sormayı öğreneceğiz. Yani keşfeden, derinleştiren, yakınlık kuran güçlü sorular. Unutmayalım her güzel sohbet iyi bir soruyla başlar. Her derin sohbet de çocuğumuzu bize daha da yakınlaştırır. Gelin güçlü soruları birlikte keşfedelim. Bu kitapta keşfe çıkacağımız bazı sorular: • Çocuklarımıza nasıl sorular sormalıyız? • Sorularımız, çocuğumuzun mutluluğunu nasıl etkiler? • Hangi sorular bizi birleştirir, hangi sorular ayrıştırır? • Çocuğumuza sorduğumuz sorular onun kişiliğini ve geleceğini nasıl etkiler? • Meraklı olmak neden önemlidir? Meraklı olmayı öğrenebilir miyiz? • Kimi daha çok severiz? Daha çok konuşanı mı, daha çok dinleyeni mi? • Neden bazı insanlar soru sormaktan ve sohbet etmekten kaçınır? • Dinlemek neden önemlidir? Karşımızdakini nasıl dinlemeliyiz? • Şekillendiren ve keşfeden aile arasında nasıl farklar vardır?

“Uçmak için dürtüsü olan insan, sürünmeye asla razı olamaz.” – Helen Keller Devrim niteliğindeki kişisel gelişim metodolojileriyle tüm dünyada milyonlarca kişinin hayatını değiştiren yazar ve davranış bilimci Dr. John Demartini, İlhamdan Doğan Kader kitabında yüreğinden gelen hayallere sahip çıkanlara sesleniyor. Vizyonunuzu uyandıracak bu rehberlikle: • Hayatınızı neye adamak istediğinizi netleştirecek • Vizyonunuzu başkalarına güçlü bir şekilde iletecek • Sevdiğiniz işi yaparak para kazanacak • Sizi amacınızdan uzaklaştıran duyguları sona erdirecek • Hayatınızı, başka birinin “olması gerektiğini” düşündüğü gibi değil, gerçekten olmasını istediğiniz gibi planlamanın gücünü keşfedeceksiniz. Bu kitapla kendinize dair uçsuz bucaksız bir farkındalık elde edecek, lider olmakla takipçi olmak arasındaki gerçek farkı anlayacak ve sevdiğiniz şeyi yaparak başkalarına nasıl örnek olacağınızı göreceksiniz. Anlamlı ve ilham dolu bir hayatta ustalaşma yolculuğuna başlayarak, geniş kapsamlı bir “dalgalanma etkisini” harekete geçireceksiniz.

Dünyâ ölçeğinde “Tevhîd”e zarar veren, “Tevhîd”i şirke dönüştüren her türlü görünmez/örtülü odakları cin kavramı içerisinde değerlendirmek mümkündür. Başka bir deyişle ifâde etmeye çalışırsak “Tevhîd’i bölen ister şeytânî isterse insânî olsun her türlü gizli plan/eylem örtülü cinciliğin bir ürünüdür.” Kur’ân örtülü/görünmez/sinsi bu varlıkların şerlerinden korunmanın, ancak Allah’a sığınmakla mümkün olacağını çok açık bir şekilde söylemektedir. Bu çerçeveden bakıldığında insânlar üzerinde Rabb’lik, Melik’lik ve İlâh’lık taslayanlar Tevhîd’in egemenliğini bölmekte ve insânları Allah yerine kendilerine kul/köle hâline getirmeye çalışmaktadırlar. Bu nedenle yapılan bu eyleme “Cin Çarpması” yerine “Cin Bölmesi” adını vermek daha isâbetlidir. Her gün bizler sürekli bir “Cin Bölmesi” tehlikesiyle karşı karşıyayız. O kadar çok bölündük ki, ipi kopan dağılmış tesbih taneleri gibi olduk. Gönlümüz zihnimiz parça parça oldu. Ülkelerimiz/ sınırlarımız bölündü; mezheplerimiz/meşreplerimiz/dillerimiz/dinlerimiz bölündü; mescidlerimiz, okullarımız, iş yerlerimiz hatta evlerimiz bölündü. Üstelik olanca hızıyla sürüyor bu bölünme. Ne kadar küçük parçalara ayrılırsak o kadar güzel lokma oluyoruz çağdaş cinler sofrasında.

İyi bir ölüm ne demektir? Nasıl iyi bir evlat olunur?.. 2009 yılında, sert bir kemer sıkma politikası ufukta beklerken, kitabın yazarı Marianne Brooker’ın kırk yaşlarındaki annesine ağır bir hastalık teşhisi konur. Bu gelişme karşısında yaratıcılık ile aktivizmi ilginç yollarla birleştiren kadın bir süre için hem geçimini sağlar hem de tedavisini finanse eder. Ancak çalışma ve hareket etme kabiliyeti günbegün azalırken ağrıları da aynı ölçüde artar. Zamanla ne ilaçların bedelini karşılayabilecek ne de onurlu bir yaşam sürebilecek hale gelen kadın sosyal devletin desteğini de alamayınca kendi evinde, kendi koşullarında ölmeye karar verir. Gelgelelim Eşikler sadece o kederli dönem ve yas süreci hakkında bir kitap değil. Yazar hemşireler, vasiyetler ve sosyal devlet politikasıyla geçen o günlere dair anılarını sağlık sistemi, hasta bakımı ve ölüm sonrasının güvencesiz ekonomisi üzerine bir araştırmayla birlikte ele alıyor. Anı ve polemiği feminist felsefeyle harmanlayan Brooker, Anne Boyer, Maggie Nelson, Donald Winnicott ve Sara Ahmed gibi yazarlardan da güç alarak hayati seçimler ve karşılıklı sorumluluklar gibi asli meselelerin altını çiziyor. Böylece onurlu bir yaşam hakkı için bambaşka bir bakım felsefesi –dolayısıyla da bambaşka toplum– hayal etmeye girişiyor. Eşikler öyle sıra dışı bir kitap ki hak ettiği her türlü üstün sıfat klişe gibi geliyor. […] Alabildiğine açıklık ve hassasiyet sergileyen bu öfkeli, sevgi dolu, kederli ve derin kitap, radikal bir yaratıcı eylem için muhteşem bir başlangıç noktası.” Alex Clark, Observer

Kadınların özgürleşmesi, Fransız Devrimi’nin ardından iki farklı yol izledi: İlki medeni kanuna, yurttaşlık haklarına, eğitime, çalışma hayatına, bireysel sorumluluğa ve toplumsal özerkliğe dair yeniliklere kapı aralarken, ikincisi yaratmaya, düşünmeye ve yazmaya dair entelektüel-sanatsal alanları erkeklerle paylaşma özgürlüğünün yolunu açtı. Geneviève Fraisse etkileyici çalışması Tarihin Devamı’nda işte bu ikinci yolun izinden giderek kadınların var olma mücadelesine değiniyor. Cinsel kimlik veya toplumsal görünürlükle sınırlı kalmadan, yaratımı önceleyerek yapıyor bunu. Ve yüksek sesle haykırıyor: “Eşitlik aynı zamanda yeni estetik ve entelektüel biçimler bulma özgürlüğüdür.”

“Beni öldürmezseniz şayet, siz bir katilsiniz” diye sayıklıyordu ölmeden önce Kafka, tıp öğrencisi arkadaşı Robert Klopstock’tan bir doz daha morfin isterken. Başucunda Dora Diamant da bulunuyordu. Bu sırada kız kardeşi Ottla Kafka Prag’da iyi haberler beklemekteydi. Yazarın ölümünden sonra Robert Avrupa’yı terk edip New York’a yerleşir ve tüberküloz mütehassısı seçkin bir cerrah olur; Kafka’nın bazı yapıtlarını borçlu olduğumuz Dora, Nazilerin yaptığı soykırımdan ve sonrasında Stalin zulmünden kaçıp İngiltere’ye sığınır; Ottla ise Theresienstadt toplama kampında kardeşi Franz’ın altmışıncı yaş gününü kutladıktan sonra bir grup Yahudi çocukla birlikte gaz odalarında can verir. Doktor ve yazar Laurent Seksik Franz Kafka Ölmek İstemiyor’da Kafka’nın hayatındaki bu üç önemli insanın birbirleriyle kesişen hayatlarını Kafka’nın son yıllarının, ayrıca günlüklerinin ve mektuplaşmalarının da izini sürerek anlatıyor. Franz Kafka Ölmek İstemiyor her satırından yalnızlık ve Kafkaesk duyguların damladığı bir roman.

Psikanalitik kuram, özdeşleşme ve kimlik kavramlarına özel bir önem verir. Freud’dan Lacan’a, Klein’dan Erikson’a uzanan geniş bir perspektifte ele alınan bu kavramlar, bireyin gelişim sürecinde nasıl şekillendiğini ve toplumsal dinamiklerle nasıl kesiştiğini anlamamızı sağlar. Ancak bu süreç her zaman yolunda gitmez; patolojik özdeşleşimler, kimlik krizi, sahte kendilik, yabancılaşma gibi olgular psikanalitik klinikte sıkça ele alınan konular arasındadır. Bu sayıda, özdeşleşme ve kimlik kavramlarına bakış açısının psikanaliz tarihi boyunca nasıl geliştiğine ve bu kavramların olgular bağlamında klinik açıdan nasıl ele alındığına yer verildi. François Marty Kimlik ve Ergenlikte Özdeşleşim François Ladame Ergenlik ve Kimlik Maria Georgiou Öznel-Kimliğin Kökenleri: Ben-Benliğimim in Arkaik Oluşumu Alper Şahin Ruhsal Kapsayıcılık İşlevi Üzerine Johann Jung Ergenlik ve Öznelleşme: Kimlik Sürekliliği ve Dönüşümünün Aracı Olarak İkiz Eş Talat Parman Bir Kimse Nasıl Olunur? Öykünmeden Özdeşleşmeye Kimlik Oluşumu Sezai Halifeoğlu Taklit Etmek Niye Olumsuz Bir Şey Olsun ki? Daniel Marcelli Kimlik Krizi ve Kök Arayışı: Ötekini Kendinden Kovmak Isée Bernateau Ergenlikte Özdeşleşim ve Kimlik Arasında: Süper Kahraman Olmak Alexandre Morel Ergenlerle Terapide Aktarım ve Karşıaktarımdaki Özdeşleşim Yolları Esra Çağlar Aktarım Paranoyası: Narsisistik ve Oidipal Güçlükler Yaşayan Ergenler ve Kimlik Gelişimindeki Zorluklar Pınar Arslantürk, Ece Naz Ermiş Hayat Duygusunun En Mahrem Eklem Noktasında Bir Düzensizlik: Tek ve Büyük Bir Pazartesi Türkü Şahin Giysi ve Moda Paralelinde Kimlik ve Özdeşleşimler Üzerine Bir Deneme Tuba Tokgöz Anneyi Yeniden İnşa Etmek: Cesur Animasyon Filminde Yıkım, Özdeşleşme ve Dönüşüm Şeyda Postacı Büyüyünce Ne Olacaksın?

Raydan çıkmış eski bir ordu mensubu, Edinburgh'daki bir okula girip iki genci öldürür. Dedektif Müfettiş Rebus, bu davada esrarengiz bir taraf olduğundan şüphelenir. Katil hakkında şaşırtıcı bilgiler edinirken, yalnız olmadığını görür. Ordu müfettişleri de davanın peşindedir. Katil arkasında sırlar ve yalanlarla dolu bir geçmiş bırakmıştır. Rebus bir yandan da kendi sorunlarıyla uğraşmak zorundadır. Hastaneden yeni çıkmıştır ve ellerinin nasıl yandığını kimseye söyleyemez. Siobhan Clarke'ı taciz eden suçlunun ölümüyle sonuçlanan ev yangınıyla bir alakası var mıdır? Rebus kendini tuhaf olasılıkların içinde bulur ve insanı cinayet işlemeye iten nedenleri düşünür. İntikam meselesi mi kan meselesi mi? "Dedektif John Rebus Serisi polisiye roman türünün en iyilerinden"--Entertaintment Weekly-

Tarihin akışını değiştirmeye kalkan iki ihtilaflı figür… Biri 1917 Devrimi’nin mimarlarından, Rus İç Savaşı’nın kahramanlarından, hayatının son yıllarını sürgünde yaşamış, “sürekli devrim”i savunmuş ve egemen tarihyazımında –daha– özgürlükçü bir yer edinmiş Troçki. Diğeri devrim sahnesine daha geç çıkmasına karşın, rakiplerini tasfiye ederek Parti’de hızla yükselmiş, 1939 Alman-Sovyet Saldırmazlık Paktı’nın mimarı, “tek ülkede sosyalizm”i savunmuş ve egemen tarihyazımında –daha– totaliter bir yer edinmiş Stalin. Alain Frerejean, Stalin Troçki’ye Karşı’da, Troçki’nin Meksiko’da sürgündeyken 1940 yılında Stalin yanlısı bir ajan tarafından buz baltasıyla kafasına aldığı darbeler sonrası ölümüyle biten Stalin-Troçki mücadelesini adeta bir roman tadında anlatıyor. Günümüz siyasetçilerini kıskandıran propaganda faaliyetlerine, siyasi komplolara ve yazılı-görsel tarihyazımında yapılan tahrifata dair Frerejean’ın sunduğu çarpıcı örnekler ise masumiyetin Tarih’in çarkları arasında ezilmeye mahkûm olduğunun üzücü bir örneği.

Sara Turan’ın inanılmaz öyküsünü, ilk kez okuduğumda, bende kimi bölümlerin epey abartılmış, hatta kimi koşullarda uydurulmuş olabileceği izlenimi uyanmıştı. Ama sonradan bazı araştırmalar yaptım. Turan’ın davasının sorgu ve mahkeme tutanaklarına göz atma fırsatı buldum, kimi tanıklarla görüştüm ve başlangıçtaki şüpheci yaklaşımımı değiştirmek zorunda kaldım. Kitap hakkında söylenebilecek bir şey varsa, o da yazarın birçok konuda fazla temkinli bir ifade yeğlediğidir. Yazar, isimleri değiştirmiş, aşağılandığı ve şerefiyle oynandığı birçok olayı ima etmiş ve hatta tamamıyla anlatı dışı bırakmıştır. Utandığı için… Günter Wallraf

Martin Heidegger’in 1966 yılında Der Spiegel dergisi editörlerinin sorularını yanıtladığı ve ölümünden sonra yayımlanmış bu söyleşi, 20. yüzyılın en etkili filozoflarından birinin düşünce dünyasına ve çağının karanlık sayfalarına ışık tutuyor. Heidegger’in Üçüncü Reich yıllarında Nazi rejimiyle işbirliğine ve üniversitedeki rektörlük dönemine dair soruları ilk kez açıkça yanıtladığı, bir yandan da siyaset ve felsefe arasındaki ilişkiyi, teknolojinin etkisini ve modern çağın krizlerini ele aldığı bu söyleşi, filozofun geç dönem düşüncesinin bir özeti niteliğinde. Filozofun talebi üzerine ölümünden sonra yayımlanmış bu meşhur söyleşinin Heidegger’in onayından geçmiş ve toplu eserleri kapsamına alınmış bu versiyonunu Kaan H. Ökten’in çevirisiyle okurlara sunuyoruz. Martin Heidegger (1889-1976) 20. yüzyıl felsefesinin en etkili ve tartışmalı isimlerinden Martin Heidegger, 1889’da Almanya’nın Messkirch kasabasında doğdu. Freiburg Üniversitesi’nde teoloji öğrenimi görmeye başladı, daha sonra felsefeye yöneldi. Duns Scotus üzerine teziyle profesörlüğünü aldı, 1919’da Edmund Husserl’in asistanı oldu, 1923’te Marburg Üniversitesi’nde felsefe kürsüsünde profesör oldu. 1927’de yayımladığı Sein und Zeit (Varlık ve Zaman) onu çağdaş düşüncenin merkezine taşıdı. 1933’te Freiburg Üniversitesi rektörü olan Heidegger’in Nazi Partisi üyeliği ve bu dönemdeki politik tutumu, yaşamı boyunca süren tartışmalara yol açtı. II. Dünya Savaşı sonrası akademik faaliyetlerine ara verildi ancak 1950’lerden itibaren yazıları ve konferanslarıyla felsefi üretimini sürdürdü. Heidegger, 1976’da Freiburg’da yaşamını yitirdi. Türkçede yayımlanan eserlerinden bazıları: Varlık ve Zaman (çev. Kaan H. Ökten, Agora Kitaplığı, 2008); Metafizik Nedir? (çev. Yusuf Örnek, Paradigma Yayıncılık, 2000); Tekniğe İlişkin Soruşturma (çev. Doğan Özlem, Paradigma Yayıncılık, 1998); Hölderlin’in Şiiri Üzerine (çev. Yusuf Örnek, Paradigma Yayıncılık, 2003); Zaman Kavramı (çev. Saffet Babür, Say Yayınları, 2006); Kant ve Metafizik Problemi (çev. Yasin İlhan, Türkiye Felsefe Kurumu Yayınları, 2011); Parmenides (çev. Yusuf Örnek, Paradigma Yayıncılık, 2002); Herakleitos (çev. Yusuf Örnek, Paradigma Yayıncılık, 2005); Nietzsche 1 (çev. Güvenç Şar&Metin Toprak, Çizik Yayınları, 2024)

Britanya istihbaratında uzun yıllar çalıştıktan sonra emekli olan Tomás Nevinson Madrid’deki Britanya Büyükelçiliği’ne atanmıştır. Günün birinde amiri karanlık Bertram Tupra kendisine son bir görev vermek ister: Görev Barselona ve Zaragoza’daki terör saldırılarında parmağı olduğu düşünülen bir teröristi yakalamak, gerekirse öldürmektir. Üç şüpheli vardır, üçü de kadındır ve hiçbiri aslında aranan terörist olmayabilir. Nevinson görevi kabul eder, kimlik değiştirerek küçük bir kuzeybatı kentinde ayrı ayrı hayatlar süren bu üç kadınla yakın ilişkiler kurmaya, teröristin kimliğini tespit etmeye çalışır… Berta Isla’nın “bir anlamda ‘çifti’” olan Tomás Nevinson, Marías’ın rehberliğinde insan psikolojisinin derinliklerinde gezinen, heyecan ve gerilim dolu, sürükleyici, felsefi bir casusluk romanı. Marías’ı ne zaman okusam, senfoni dinlediğim izlenimine kapılırım. Julia Navarro, Hoy por Hoy Javier Marías eserleriyle insan denen muammayı biraz daha anlaşılır kılıyor. Hans-Dieter Fronz, Südwest Presse

“Değerli halkbilimi araştırmacısı A. Haydar Avcı'yı ilkin “Köroğlu Ayaklanması” adlı çalışması ile tanıdık. Onun ardından daha olgun bir eserle çıktı karşımıza: “Zeybeklik ve Zeybekler”. Özellikle bu ikinci kitap, hem araştırma yöntemi hem de derlediği malzeme bakımından değerli bir halkbilimci ile karşı karşıya olduğumuzu gösterdi. Şimdi onun Pir Sultan Abdal üzerinde yeni bir çalışması ile karşı karşıyayız. Uzun yıllar önce Pir Sultan üzerine çalıştığım için onun bulduğu yeni belgeleri ilgiyle izledim. Avcı bu kitabına büyük emek vererek ilkin sayısı 500’ü aşan Pir Sultan şiirlerinin hepsini dikkatle taramış. Sonra bunları devrin siyasi ve sosyal ortamına yerleştirmiş. Bu büyük emek bize Pir Sultan’ın hayatı, büyük kavgası ve asılması üzerinde yeni ve sağlam bilgiler sunuyor. Avcı özellikle bizim bilmediğimiz 1560’da Sivas beylerbeyiliğine atanan bir Hızır Paşa’nın varlığını ortaya koyarak Pir Sultan’ın ölümünü benim tahmin ettiğimden 30 yıl geriye alıyor. Bunda haklı. Kitabın başka bir değerli yanı Pir Sultan’ı devrin Kızılbaş ayaklanmaları içine başarı ile yerleştirmesidir.” Prof. Dr. İlhan Başgöz “Yazarın adı, adı güzel Ali Haydar Avcı. En son eseri neredeyse bin sayfa ‘Osmanlı Gizli Tarihinde Pir Sultan Abdal ve Bütün Deyişleri.’ Ali Haydar Avcı cana sordum, ne kadar zamanını almış bu müthiş araştırma, bu müthiş kitap? Yirmi yılı geçmiş çalışması. Ali Haydar Avcı canın bu müthiş çalışmasını biz okurlara ulaştıranlara ferade ferade selam ederim. Elleri yürekleri dert görmesin derim. Sözlük, belgeler, resimler, minyatürler kitabı daha da zenginleştirmiş. Tanış olmanın mutluluğunu duyduğum saygın halkbilimi araştırmacısı Ali Haydar Avcı canın “Köroğlu Ayaklanması”, “Zeybeklik ve Zeybekler” yapıtlarını da öperek okumaya başlamıştım. Her okuyanın elinde ve evinde olması gereken bir yapıt daha ondan, Osmanlı Gizli Tarihinde Pir Sultan Abdal…” Fikret Otyam Pir Sultan Abdal, halkbilimi çalışmalarında olduğu kadar siyasal bilincimizin de önemli figürlerinden birini oluşturuyor. Elinizdeki bu çalışma, Pir Sultan'a dair bugüne kadar yapılmış araştırmaların en kapsamlısı. Ama bu çalışmayı öncekilerden daha önemli kılan asıl özellik, bizi, konuya ilişkin bugüne kadar yapılmış tüm çalışmaların düzeltilmesi gereksinimi ile karşı karşıya bırakmasıdır. Çalışmanın bir diğer önemi ise; halkın bu büyük ozanının gözündeki niteliğiyle, Osmanlının bizi tanıştırılmasıdır.

Ya Katırcı Çıngırağı, Nasrettin Hoca fıkrasındaki gibi, hepimiz biraz da ölü taklidi yapmıyor muyuz fincancı katırlarının çıngırakları çalana kadar? Kendimizi daha yaşarken fincanlar dolusu anılara gömüp, geçmişte neler olduğunu ve yaşandığını, gelecekte de neler olacağını merak ederek anlamaya çalışmıyor muyuz? Çoğu kez de katırları ürkütüp, fincanlarla özdeşleşen anılarımızın kırılmasına neden olmuyor muyuz? Anılarımız yaşamlarımızın tarihidir, onları kırmayalım, biriktirelim, paylaşalım.” Şairin dediği gibi: Derin bir düşte vurgun yemiş dalgıç çırpınışıdır yaşlı bir şairin son yılları Ne yapsan geri getiremezsin daha bir dakika önce veda etmiş küs anıları Çünkü yeniden yaşanmayacaklarını bilirler, anılar günlerini gün ederler Hiç biri anlatılardaki kadar mutlu değildir aslında, gözleri açık ölürler.

Olup bitenleri yazmak suretiyle ve bu hikâyeyi elimden geldiğince aslına uygun anlatarak tek bir bedende birleştirmeye çalışıyorum 2021 yılındaki kadınla 1983 yılındaki genç kızı. Bu mümkün mü bilemiyorum. 1983 yılında bir kış gecesi, on altı yaşındaki genç kız tanımadığı Paris sokaklarında kaybolur. Cebindeki kâğıt parçasında yazılı olan adres ise kendisinden 30 yaş büyük fotoğrafçı A’nın evine aittir. Yaklaşık 40 sene sonra hayatı tüm dünyayla birlikte altüst olduğunda, yetişkin kadın genç kız olarak o gece yaşadıklarının izini sürmekten başka çaresi olmadığını anlar. Genç Kız, 1983, farklı zamanlarda Oslo, Paris ve New York’ta geçen, bellek ve unutuşun katmanları hakkında, herhangi bir yazın türünün kalıbına sığmayan etkileyici bir soruşturma. Bir dönüm noktasını belgeleyen önceki eseri Huzursuzlar’da olduğu gibi, Linn Ullmann bu kez de uzun süre karanlıkta kalmış sırları açığa çıkarma peşinde belleğin derinlerine matemli bir yolculuğa çıkıyor. Genç Kız, 1983 güzellik ve unutuş, arzu ve utanç, iktidar ve güçsüzlüğü konu alan akıllardan çıkmayacak, alabildiğine dürüst bir roman. Ullmann’ın bir yetişkin olarak hatırladığı ve yeniden sahnelediği genç kızın gücü ve acısına bakışı cesur ve şaşırtıcı. Deborah Levy Bir başyapıt. Anı ve hikâyenin bileşik gücüne yeni bir boyut getiriyor. Ali Smith

Michael Howell, ailesinden miras kalan Ortadoğu işlerini başarıyla yöneten, bürokratik hileleri ve iş yapma inceliklerini iyi bilen biridir. Bir gün kendini kâbusun ortasında bulur. Kıbrıs’ta doğan, Doğu’ya da Batı’ya da tam anlamıyla ait olamayan, kendini “Levanten kırması” sıfatıyla tanıtan Howell, Filistin Eylem Gücü tarafından, teröristlerin kirli oyunlarına çekilir. Artık hayatının ipleri, gaddar terörist Ghaled’in elindedir. Howell hükümetle anlaşmazlığa düşünce zoraki bir ortaklık teklifiyle durumu lehe çevirmeye çalışır. Ancak bu “ortaklık” sandığından çok daha fazlasını barındırmaktadır. Yeni pil fabrikası projesi, Howell ile hem metresi hem iş arkadaşı olan Teresa’nın korkunç bir sırrı ortaya çıkarmasına neden olur. Gecenin karanlığında, bu sırrı aydınlatmak için attıkları her adım, onları Ghaled’in pençesine daha da yaklaştırır. Ödüllü yazar Eric Ambler, yıllar önce yayımlanmış olmasına rağmen günümüz dünyası için şaşırtıcı derecede güncel olan romanı Levanten’le okurları Ortadoğu’nun karmaşık politik atmosferine sürüklerken bir yandan da ihanet, hayatta kalma mücadelesi ve beklenmedik kahramanlıklarla dolu bir maceraya çıkarıyor. Bir klasik. The Wall Street Journal Eşsiz… İnandırıcı bir gerilim. The Guardian Savaştan bu yana yazdığı en iyi kitap. Okurun isteyebileceği her şeye sahip… Harika. The Observer

Bir Dergâhta Derviş Olarak Bir Süre Kalmasına İzin Verilen İlk Gayrimüslim Oldum Batı’da ve Hindistan’da yıllardır sürdürdüğüm psişik araştırmalar, bende dervişlerin kendilerine has usûllerle ulaştıkları coşkun ruh hâllerini ilk elden gözlemleme arzusu uyandırmıştı. İslâm’ın derviş tarikatlarını manevi yola girmeye olanak tanıyan okullar olarak tanıdım. 1925 yılında İstanbul’daki Nakşibendi dervişleri arasında iki hafta geçirdim. Bu hatıratı yayımlamak gayesiyle tutmamıştım. Ancak Şubat 1931’de Menemen’de idam cezasına çarptırılan 29 kişinin arasında, Şeyh Esat Efendi, oğlu ve dergâhta bir arada bulunduğum dervişlerden bazılarının da olması, orada yaşadığım tecrübelerin daha geniş çevreleri ilgilendirebileceğini düşünmeme neden oldu. Şu unutulmamalıdır ki, bu kitap şu an tarihe mal olmuş bir dönemi anlatmaktadır. O dönemin Sûfîleri arasında üst düzey yöneticiler, üniversite profesörleri, yüksek rütbeli askerî subaylar ve zengin tüccarlar vardı. Osmanlı sultanları genellikle bir veya birden fazla tasavvuf yoluna bağlıydılar. Günümüzdeki gibi geçmişle bağın kökten koparılması, değişimin fiiliyat biçiminde bazen gerekli olabilir. Ancak Türk halkı gibi, birçok fazilet ve güzel vasfa sahip insanların arasında, geçmiş güzelliklerin duyarlı bir biçimde hatırlanması, bizleri sadece ve sadece daha yüce bir ferdî saygıya ve daha güçlü bir vahdet duygusuna ulaştırır. Dergâhta geçirdiğim süreye ve orada tanıştığım âlimlere en kalbî şükran duygularımla bu kitabı Esad Efendi’ye ve 3 Şubat 1931’de idam edilen Mehmed Ali Efendi’ye ithaf ediyorum.

Sihirli yüzüğün yol açtığı şeyler, Helga ile Yaga’nın evindeki gizem ve sihirli tavuğun mucizesi… Heyecan dolu Rus masalları sizleri bekliyor.

Hiçbir dine ve topluma mensup olmadığıma yemin ederim. Ben insanla var oldum insanlar öleceğim dedi batıl inanç. Ve uyardı onları, Bana sınırlar çizemezsiniz, çoğalmamı engelleyemezsiniz. Şayet beni durdurmaksa niyetiniz, Aklınızı uykuya teslim etmeyiniz. Belirli bir şeyin, durumun, oluşumun, ilerlemenin veya benzerlerinin uğursuz önemine ilişkin, akla veya bilgiye dayanmayan bir inanç veya kavramdır batıl inançlar. Bilinmeyen veya gizemli, özellikle dinle bağlantılı olarak irrasyonel korku olarak da tanımlanır. Kısaca korkunun çocuğudur diyebiliriz. Kendi zorbalığının boyutu ve çeşitliliği açısından evrenseldir, birbirleriyle bağlantılarının sorgulanabileceği toplumlarda bile bir benzerini bulmak mümkündür. Kökenlerine inmek her zaman zor olsa da çoğu Antik Çağ’dan miras kalmıştır. Ancak her toplum kendi batıl inançlarını doğurur; bunlar ölümsüzdür, kendini muhafaza eder, yeniler ve çoğalır. Bir batıl inanca körü körüne bağlanmanız gerekmez, ufacık bir şeyde, farkında olmadan birini uygularken görebilirsiniz kendinizi. İşte bu kitap aklımızdan geçen, bildiğimiz, tanıdığımız batıl inançların Avrupa’daki hikâyesini konu ediniyor. Bununla da kalmayıp günümüz insanına etkilerinden, dizi ve filmlere yansımalardan kesitler sunuyor. Gülnur Özer’in kaleme aldığı Orta Çağ Avrupa’sında Batıl İnançlar sizi özellikle şu üç konuda uyarır: Pazartesi hapşırmayın, çarşamba doğmayın, öldürdüğünüze ise sakın dokunmayın.

“Yumurta büyüklüğünde olduğuna inandığım bir tutku taşıyorum göğsümde. Pelür bir zarla koruyabiliyorum onu. Şükürler olsun, koçbaşlarla saldıran soruların yıkıcı etkisine, onca narinliğine karşın dayanabiliyor. Yine de, tutkumu haznesinde dengeli bir biçimde taşıyabilmek için sürekli dik ve temkinli yürüyorum. Kaygımsa en az onun kadar büyük. Onu koruyan bir duam da var üstelik: Ey benim güzel Allah’ım! Yetkinlikten, okuruna güvenmeyen kör parmağım gözüne metinler yazmaktan beni koru. Bırak bir gözüm hep kapalı kalsın. Bundan sonra yazarken hiçbir şeyi aktarmak, kurmak, hesaplamak istemiyorum. Dileğim duyumsamak, yalnızca duyumsamak...”

Kâğıdım, kalemim ve ben... Bir de olmazsa olmazım sen varsın şu daracık odam, geniş yüreğimde. Biriniz olmazsa olmaz; bir yanım eksik kalır. Hepsinden önce ben, ben olmam. Susmasın derinlerden dökülen keman seslerim. Bitmesin masamdaki tavşankanı çayım. Daha ne isterim? Varsın fırtınalar kopsun alabildiğine; yeter ki, donuk kış güneşi, süzülsün penceremden, aydınlatsın şu loş dünyamı. Kapatın kapıları; karışmak istemem dışarıdaki kasırgalara bir saman çöpü gibi... Yok olacaksam sendeki yalnızlığımda yok olayım. Ürkmem hiçbir şeyden. Sabrım güç verir bana sensiz yetimliğimde. İsteyemem kaderimin benden aldıklarını; vermez ki geri! Yaralı dönmüşsem eğer savaş safından, ümitlerimle doldururum bende kalan boşluğunu. Hasretin acısını da, sensiz kaldığımda öğrendim. Ya kimselerimin içinde yalnız kalmışımdır ya da yalnızlığımda kimsemle...

Osmanlı Kitap Koleksiyonerleri ve Koleksiyonları: İtibar ve İhtiras’ta, Osmanlı yazma kitap kültürü ve yazma eserlerin bugüne ulaştırılmasının en önemli figürleri olan koleksiyonculara dair araştırmalara dayanan makaleler yer alıyor.

Lou Andreas-Salome, kurgu yapıtlarında genç kadınları erkeklerle ilişkileri çerçevesinde, geleneğin dayattığı sınırlayıcı roller karşısında tamamlanmış ve bağımsız bir kadın kimliği oluşturma çabası içinde tasvir eder. Bugünün feminist söyleminin inşasının ilk adımları olarak görülebilecek bu yapıtlar, 20. yüzyıl başında geniş bir okur kitlesine ulaşmıştı. Yazar, kadınların hayatında hassas bir süreç olan çocukluktan yetişkinliğe geçiş dönemini de mercek altına almıştı. 1895 tarihli romanı Ruth'un büyük bir ilgiyle karşılanmasının ardından, yapıtlarında psikolojik ve felsefi boyutlarıyla ele aldığı kız çocuklarının ergenlik dönemi konusunda farkındalık oluşmasına katkıda bulundu. Volga, Lou Andreas-Salome'nin 1902 yılında yayımlanan ve Eşikte: Yeniyetme Kızların İç Dünyasından Beş Öykü başlığı altında topladığı öykülerden biridir. Kozasından çıkıp dış dünyayla ve daha önce hiç hissetmediği duygularla tanışan masum Lyubov'un yüreklerimizi ısıtan öyküsü, yazıldığı dönemin ruhunu yansıtsa da büyüsünden hiçbir şey yitirmemiştir.

Bu kitapta, ne öykü ne de şiir sayılabilecek yazılarımı bir araya getirdim. Olsa olsa, adı üstünde, yazılardan ibaret bir kitap kaleme aldım. Esasında bir yazının adı değil, okurda uyandırdığı his önemlidir. Mühim olan, bir yazının yüzlerde hüzünle karışık bir tebessüm bırakabilmesidir. Her yazı insanı biraz kederlendirmeli fakat sonunda dudaklara hafif bir tebessüm kondurmalıdır. Zira insanı insan yapan, bu iki duygunun da hissedilebilmesidir. Nitekim hayat, yaşarken gülümseten hüzünlü bir hakikattir. Hakiki bir yazı ise, okununca yüzlerde hayatın yansısı gibi beliren hüzünlü bir gülümseme bırakandır. İşte ben bu yazıları “hüzünlü bir gülücük” için yazdım. Okuduğunuzda yüzünüzde dokunaklı bir tebessüm belirsin isterim. Zira hayat da böyledir, yaşarken gülümseten hüzünlü bir hakikattir.

17. yüzyılın başlarında Osmanlı Devleti’nde ortaya çıkan ve Kadızâde Mehmed Efendi’ye nispetle anılan Kadızâdeliler Hareketi Osmanlı’nın gündemini uzun süre meşgul etmiş ve söz konusu hareket ile bazı tasavvufî ekoller arasında çeşitli tartışmalar cereyan etmiştir. Zaman zaman bu tartışmalar yerini fiilî kavgalara terk etmiştir. Başta ülkemiz olmak üzere, dünyanın çeşitli yerlerinde Kadızâdeliler Hareketi üzerine bir takım çalışmalar yapılmıştır. Bu çalışmalardan biri ve hatta en önemlisi Ali Durmuş tarafından kaleme alınan “Osmanlı Hanefîliğinin Hanefîliğe Eleştirisi Kadızâdeliler Hareketi” adlı eserdir.

Hepimizin Hayatında En Az Bir Kirpi Var Kimisi iş yerinde, kimisi aile sofrasında, kimisi ise en yakın dostluğun içinde… Huysuz, eleştirel, negatif ya da sürekli sorun çıkaran insanlar hayatımızın bir parçası. Onlardan kaçmak mümkün değil. Peki ya onlarla yaşamayı öğrenmek? İşte Kirpiye Sarılmak, tam da bu sorunun cevabını veriyor: dikenleriyle bile sevebilmeyi öğretmek. Basit, Sıcak ve Uygulanabilir Bir Rehber Kitap, zor insanları sevmeyi bir kirpiye sarılmaya benzetiyor. İlk başta imkânsız gibi görünse de aslında birkaç basit teknikle, biraz sabır ve anlayışla mümkün. Karmaşık psikoloji teorilerine boğmadan, kısa bölümler ve pratik önerilerle okura yol gösteriyor. Her sayfa, “bunu ben de yapabilirim” dedirten kolay ipuçlarıyla dolu. Dikenlere Rağmen Yaklaşabilmenin Sırları Eleştirel insanlarla ilişki kurarken kendi duygularını korumak Empati geliştirerek gerginliği azaltmak Negatif tavırların kişisel bir saldırı olmadığını fark etmek Zor insanlara rağmen pozitif kalabilmek Basit sevgi gösterileriyle ilişkileri dönüştürmek Okur, bu kitabı bitirdiğinde hayatındaki zor insanları değiştiremeyeceğini ama yaklaşımını değiştirebileceğini görecek. Ve bu fark, hem ilişkilerde hem de iç huzurda büyük bir dönüşüm yaratacak. Samimi Bir Üslup, Evrensel Bir Konu June Eding’in editörlüğünde hazırlanan Kirpiye Sarılmak, yalın dili ve sıcak üslubuyla geniş bir kitleye hitap ediyor. Çalışma hayatındaki profesyonellerden, aile içi huzuru arayan ebeveynlere; gençlerden kişisel gelişim meraklılarına kadar herkes kendine dokunan bir bölüm bulacak. “Dikenleriyle bile sevebilmeyi öğrenin.” Çünkü hepimizin hayatında bir kirpi var. Ve bazen, onu uzaklaştırmak yerine sarılmak çok daha kolay bir yol. Bu kitap, sadece zor insanlarla değil, kendi sabrımızla, sevgimizle ve iletişim biçimimizle de yüzleşmemizi sağlıyor.

Edebiyat… Sözle, yazıyla, düşünceyle, duyguyla, imgelemle donatılan büyülü sözcük… Aydınlık, namuslu, edepli, incelikli kavram… Yazın, gökçeyazın ya da edebiyat... Hangi sözcüğü seçerseniz ve kullanırsanız, hangi boyutta düşünürseniz ve içini doldurursanız değişmez; insanla bütünleşen, yaşamı aşkınlaştıran toplumsal, saygın işlevi de o bağlamda kavrarsınız. Yazının gönlüyle dedim. Yazdıklarımın hemen tümü daha once dergilerde çıkmış yazılarımdı. Ama onlar yitip gitmesin, heder olmasın, unutulmasın diye bir kitap oylumunda topladım, sundum size. Okursanız gönlünüz hoş olsun, anın beni de, anılarınız arasına katın. Dostunuz olayım. Öyleyse merhaba

Gerçek anlamda bir şaheser olan Fîhi Mâ Fîh, Hz. Mevlâna’nın çeşitli ortamlardaki konuşma ve sohbetlerinden, ayrıca kendisine sorulan sorulara verdiği cevaplardan oluşan gerçek bir maneviyat ve irfan hazinesidir. İngilizcesi, Almancası ve Fransızcasıyla Batılı düşünürleri, Mesnevî kadar derinden etkileyen Fîhi Mâ Fîh pek çok kişinin İslâm’a ısınmasına ve hidayetine vesile olmuş ve olmaya da devam ediyor. Bu kitap, bizim yeterince bilip takdir edemediğimiz eşsiz klasiklerimizin en başta gelenlerindendir. Önsözde yazılanlara göz atan bir okuyucu, Fîhi Mâ Fîh’i neden kitaplığında bulundurması ve dönüp dönüp okuması gereken ölümsüz bir eser olduğunu görecektir.

Büyük bir bezginlikle kazıdın kendini yataktan ve onu, cinayet mahallini terk eder gibi bırakıp çıktın evden. Mesaine başlamak üzere pek de huzurlu olmayan bir yolculuğa çıktın. “Az bir nefes alayım, ferahlayayım,” derken taksitlere girdin, Zeytinburnu’nda 2+1 ev alma fikri nasıl da iyi geldi… Yetmedi kuyruklarda boy gösterdin, bir yerden bir yere ulaşmak için gereksiz mesafeler kat ettin, yokuşlar aştın; işyerinde deliler gibi çalışırken mesainin bitimine az bir vakit kaldığını bilmek hayata bağladı seni. Emeklilikte yaşa takılacağın günlerin gelmesini diledin bir an evvel, bugünleri hızlandırılmış bir şekilde geçmek hiç de fena olmazdı. Şu pek de sevimli olmayan dünyaya son selamını çakmadan önce mutlu etmek istedin naif kalbini. Mutsuzluktan da ölmedin ama. Kaan Burak Şen’in absürdlükle donattığı kaleminden süzülen öykülerden oluşan Mutlu Kemikler sevgiye, yolculuklara, intiharlara, aşka ve mutluluğa dair düşüncelerinizi tersyüz etmeye geliyor!