Eserlere Göre Listeleme

Byzantion’dan İstanbul’a uzanan heyecan yüklü, tarihsel bir serüven… Yedi hükümdar, yedi kadim mekân, yedi gizemli olay ve yalın bir gerçek! Ahmet Ümit’in beklenen romanı. İstanbul Hatırası, romanlarında zengin arka planı polisiye kurgu içinde vermekteki ustalığı ile bilinen Ahmet Ümit’in bu romanı da yine peş peşe işlenen cinayetlerin çevresinde kurgulanmış. Ancak bu kitabı sıradan bir polisiye romandan ayıran birçok özellik var. Her şeyden önce zengin kadrosu ile İstanbul Hatırası, çeşitli kesimlerden İstanbulluyu bir araya getirerek içinde barındırdığı alt öykülerle zengin bir yapı sunuyor. Birbirine bağlanan bu alt öyküler bir yandan gerilimin etkisini artırırken bir yandan da romanı şenlikli ve çok yönlü bir yapıya ulaştırıyor. Kitabın bir başka önemli özelliği de İstanbul hakkında son derece detaylı bilgi içermesi. Kurgunun içine yerleştirilen bu bilgiler hem okumayı daha meraklı hale getiriyor hem de tarih aracılığıyla çok günümüzün dışındaki öykülerin de kurguya yerleşmesine imkan tanıyor. Böylece Ahmet Ümit’in İstanbul Hatırası adlı romanı, başka başka dönemlerin öykülerinin eşliğinde, günümüz İstanbul’unun geniş bir panoramasını oluşturuyor. Tutucusundan modernine, eski İstanbullusundan yeni göç etmişine, milliyetçisinden gayrı Müslim’ine varana dek İstanbullu diye adlandırılabilecek herkes bu kitabın içinde kendi öyküleriyle birlikte İstanbul’un devasa çarklarının dişlilerini dile getiriyor. Binlerce yıllık tarihiyle İstanbul başrolü oluştururken romana girip çıkan her karakter de İstanbul’un nasıl İstanbul olduğunu aktarıyor.

İstanbul Hükümetleri ve Milli Mücadele, Birinci Dünya Savaşı'nda Müttefik cephelerinin birer birer çöküşünün ardından, Osmanlı hükümetinin de barıştan başka bir yol kalmadığına karar vermesiyle başlayan uzun süreci mercek altına alıyor ve yorumluyor. Sina Akşin'in çok ciltli çalışması sadece bu döneme ilişkin zengin akademik çalışmaların tümünden yararlanmakla kalmıyor, Osmanlı İmparatorluğu ve Türkiye Cumhuriyeti arşivlerinin yanı sıra İngiltere, Fransa ve ABD arşivleriyle de söylediklerini pekiştiriyor. Eserin Mutlakıyete Dönüş başlığını taşıyan ilk cildi, Mütareke kararının alınmasından Damat Ferit hükümetinin 2 Ekim 1919'da çekilmesine dek uzanan dönemi kapsıyor. Akşin bu sürece, Mondros Mütarekesi'nin ardından meşrutiyetin fiilen rafa kaldırılarak monarşinin tekrar kuruluşunun nasıl damgasını vurduğunu gözler önüne seriyor. Ancak İstanbul'da bu rejim mücadelesini veren padişah ve gölgesindeki hükümetler, iki büyük sınavdan da geçmek zorundaydı: Bir yanda İtilaf devletlerinin Mütareke hükümlerinin arkasına sığınarak başlattıkları işgaller ile bunlarla ilgili diplomasi sorunları, bir yanda da Anadolu'da bu işgallere karşı başlayan Milli Mücadele… İstanbul Hükümetleri ve Milli Mücadele'nin Son Meşrutiyet başlığını taşıyan ikinci cildi Damat Ferit'in 2 Ekim 1919'da hükümetten çekilip 5 Nisan 1920'de geri gelişi arasındaki dönemi farklı bir açıdan inceliyor ve yorumluyor. Birinci cilt olan Mutlakıyete Dönüş'te Mütareke'yle birlikte meşrutiyet rejimin yerini mutlakıyete bıraktığı süreç işlenir. Akşin ikinci ciltte bu sürecin arkasından gelen yeni dönemi ve yeni siyasal anlayışları ele alıyor. İstanbul hükümetlerinin Anadolu'dan yükselen demokratik-ulusçu Milli Mücadele ile ilişkilerinin olumlu yönde nitelik değiştirir görünmesi ve bu değişimin İstanbul'daki yansımaları ekseninde derinlemesine bir inceleme… Dizinin üçüncü cildi İç Savaş ve Sev'de Ölüm, Dördüncü Damat Ferit hükümetinin kuruluşundan Sevr Antlaşması'nın imzalanmasına kadar uzanan zaman dilimini ele alıyor. Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyetleri olarak somutlaşan demokratik-ulusçu harekete karşı verilen İç Savaş'ı, emperyalist kuvvetlerin Osmanlı İmparatorluğu'na yönelik planları ve Balkanlar'ı, Ortadoğu'yu, Anadolu'yu yeniden şekillendirme çabalarıyla birlikte işliyor.

Kitap Sina Akşin'in beş yıllık çalışması sonucunda ortaya çıkan ve bu alanda temel başvuru kaynağı olan bir yapıttır. İki ciltten oluşan İstanbul Hükümetleri ve Milli Mücadele kitabının ilk cildi olan "Mutlakıyete Dönüş"te, 1918-1919 yılları arasında İstanbul Hükümetlerinin karşılaştığı ana siyasal olaylar anlatılmakta ve bu olaylara verilen tepkiler ayrıntılı olarak incelenmektedir. İkinci cilt "Son Meşrutiyet"te ise Damat Ferit Paşa hükümetinin 1919'da çekilmesi ile 1920'de yeniden iktidar olması sürecinde yaşanan siyasi olay ve gelişmeler ele alınmaktadır.

Yazar 'ın ikinci sesli kitabı. Her biri İstanbul 'un bir ışığıydı diyor Jak Deleon. Orient Express Pera Palas Park Otel Piyer Loti Kahvesi Agora Meyhanesi 'nde üstelik o eski yıllarda dolaşmak Cahide Sonku ile tanışıp onun önceleri debdebeli daha sonra kırık yaşam öyküsüne tanık olmak istiyorsanız keyifli bir müzik eşliğinde İstanbul Işıkları sizi bekliyor.