Eserlere Göre Listeleme

Türkiye'de havacılık eğitimi görenler, ilk uçağın 1903'te ABD'de Wright kardeşler tarafından uçurulduğunu; Wright ve Lockheed kardeşlerin, Boeing'in, Douglas'ın, Bleriot'nun, Bristol'ün öncü havacılar arasında yer aldığını öğrenir. Vecihi Hürkuş'un 28 Ocak 1925'te motoru dışında her şeyiyle kendi ürettiği uçağıyla Gaziemir'de ilk deneme uçuşunu yaptığını, Hürkuş'un yanı sıra Nuri Demirağ'ın, Selahattin Alan'ın, Ali Yıldız'ın ve THK çalışanlarının ürettikleri uçaklarla kırdıkları rekorları az sayıdaki meraklının dışında bilense neredeyse yoktur… Mustafa Kemal'in Uçakları, Cumhuriyet'in ilk yıllarından başlayarak kurulan pek çok fabrikanın 1923-1950 döneminde 400'e yakın farklı tip ve modelde uçak üretir hale gelişinin öyküsünü, dünya havacılık tarihindeki yerine oturma gayretiyle kaleme alınmış bir çalışma. İsmail Yavuz bu fabrikaların niye kapatıldığı sorusuna cevap bulmaya çalışırken, bu unutulmuş geleneğin üzerine inşa edilen TUSAŞ'ı da butarihe eklemliyor.

Mustafa Kemal’le 1000 Gün, Latife Hanım’ın (1898-1975) Atatürk’le yaptığı kısa süren evliliğin öyküsü. İlk Cumhurbaşkanı eşi olarak çağdaş Türk kadınının temsilcisi konumundaki Latife Hanım, iyi eğitim almış, üç dil bilen, zeki ve cesur bir genç kadındı. Paris Sorbonne Üniversitesi’ndeki hukuk öğrenimini yarıda bırakarak, Sakarya zaferinden sonra İzmir’e dönmeye karar verdi ve Mustafa Kemal’i İzmir’e girdiği gün Karargahında ziyaret ederek onunla tanıştı. “Sen Latife değil latifsin”, “Sen benim ayaklı gazetemsin”, “Bizim yaver” gibi sıcak iltifatlarla başlayan evlilik hayatları huzur içinde yürümedi ve 5 Ağustos 1925’te ayrılıkla sonuçlandı. Nezihe Araz, bu ayrılığın nedenlerini, anlayışlı ve saygılı bir yaklaşımdan ödün vermeden roman sürükleyiciliğinde anlatıyor.

Tarih romanlarıyla ünlü Yılmaz Gürbüz, bu kitabında Mustafa Kemal Atatürk’ün ailesini ve çocukluğunu anlatıyor. Rum ve Bulgar eşkiyalarının saldırılarıyla inleyen Balkanlar... 93 Harbi’nde yaşanan bozgundan sonra dağılan, yoksullaşan, göç etmek zorunda kalan milyonlarca Türk… Mustafa Kemal’in babası Ali Rıza Efendi ve diğer gümrük memurlarının çete baskınlarında yaşadığı sıkıntılar… Rüşvet çarkına dahil olmayı reddettiği için memurluktan ayrılmak zorunda kalan Ali Rıza Efendi’nin ticarete atılması ve diğer Türk tüccarlar gibi yaşadığı sıkıntılar… Ali Rıza Efendi ve Zübeyde Hanım’ın evliliklerinin öyküsü… Rum çetelerine karşı direnişe geçen Türk çeteleri ve bu çeteler içinde yer alan Mustafa Kemal’in akrabaları… Yokluk ve yoksulluk nedeniyle Mustafa Kemal’in çocuk yaşta ölen iki ağabeyi... Mustafa Kemal’in çocukluğu… İlkokul ve askeri ortaokul dönemleri… Türk milliyetçisi fikirlere ulaşması… Babasının ölümü ve ailecek çektikleri sıkıntılar… Çok iyi bildiğimizi düşündüğünüz bir dönemi büyük bir cesaretle anlatıyor Yılmaz Gürbüz… Ve aslında ne kadar az şey bildiğimizi gösteriyor bize..

Türkiye Komünist Partisi’nin kurucu lideri Mustafa Suphi’nin bir “şanlı tarihin” kurban-kahramanı olarak mitleştirilmesine karşılık, fikirlerinin ve izlediği politikanın belleklerden silindiğine, ona yönelik karalama ve karartma çabasının etkilerinin günümüze kadar uzandığına dikkat çeken Ahmet Kardam, bu kitapta Suphi’nin gerçek portresini çizmeye çalışıyor. Mustafa Suphi’nin 1915 öncesindeki “milliyetçiliğinin” ve “Türkçülüğünün” nasıl bir içeriği vardı? Sovyet Rusyası’nda, 1918 1920 arasındaki üç yıllık mücadelesi sırasında sadece “propagandif nitelikte” yazılar mı yazmıştı, sadece bir “hareket adamı” mıydı, yoksa geliştirdiği kendine özgü görüşleri var mıydı? Bolşevik Partisi yönetiminden hangi konularda farklı görüşler savunuyordu? Komünist Enternasyonal onun örgütlediği TKP’nin kuruluş kongresini neden geçersiz saydı? Ankara hükümetine ve Mustafa Kemal’e bakışı nasıldı? Türkiye’de sosyalist devrimi nasıl tasavvur ediyordu? Somut olarak neler yapmış, nasıl eylemişti? Sadece Türkiye solunun değil, Türkiye tarihinin önemli bir şahsiyeti hakkında, canlı ve düşündürücü bir politik-entelektüel biyografi.