En Son Eklenenler

Victor Hugo’nun son romanı olan Doksan Üç, Fransız İhtilâli’ni izleyen çalkantılı yıllara ilişkin belgesel niteliğinde bir başyapıt. Paris Komünü’yle Fransa’yı saran isyan dalgasının hemen ardından 1874’te yayımladığı Doksan Üç’te Hugo, Fransız İhtilâli’ne yönelik karşı-devrimci tepkilerin neredeyse iç savaş boyutuna ulaştığı bir tarihsel dönemeci ele alır. Üç bölümde sunulan tarihsel olaylar karakterlerin yazgısıyla iç içe geçerken kişisel görünenin tarihsel, tarihsel görünenin ise kişisel olduğu bir gerçeklik boyutu romanın merkezine yerleşir. Hugo’nun romancılık kariyerinin zirve noktasını teşkil eden Doksan Üç, İhtilâl’in altüst ettiği hayatlara, tarihin hızlanan temposuyla birlikte değişen koşullara ilişkin unutulmaz bir anlatı.

“Ağlamak anadilimiz,” yazıp defteri kapattı.   Yıl 2016, Ankara Garı’ndaki bombalı saldırının ertesi, önümüz bahar. Yer, kentsel dönüşüme girmek üzere yıkılacak olan Yurt Apartmanı.   Buranın en eski sakinlerinden Muhasebeci Suphi’nin tekdüze yaşamı bir anda, gizemli bir kadın olan İnci’nin, apartmana gizlice sığınan mülteci bir ailenin, yıllardır görmediği babasının ve yeraltı dünyasından Kılıç’ın girmesiyle değişir. Herkesin hikâyesi hızla birbirine bağlanırken, önüne hayati seçimler çıkan her sıradan insan gibi Suphi de şu sorularla karşı karşıya kalır: Günlük yaşama devam etmek mi, bir kahramana dönüşmek mi?   Nergis Hanım Hakkında Bazı Şeyler ile 2021’de Everest İlk Roman Ödülü’nü kazanan Devrim Koçak ikinci romanında, yakın geçmişimizden referanslar ve güçlü metaforlar ile inşa ettiği zengin kurgusuyla tarihe not düşüyor.   Geçmiş; kendi geçmişi, Seher’in geçmişi, okul kapısında beraber nöbet tuttuğu insanların geçmişi, bu yamaçlarda yaşayan, birlikte soluk alıp veren insanların, ağaçların ve fikirlerin, tutkuların, ihtirasların, pişmanlıkların geçmişi, hepsi; yeterli nemin, basıncın ve rüzgârın bir araya geldiği başka bir iklimde başka toprakların ovalarına, vadilerine, tepelerine bir insan sağanağı halinde yağmak üzere ufalanıp göğe karışmış olmalıydı. Geride artık kimsenin ilgisini çekmeyen, hiç varolmamış, bu dünyadan hiç geçmemişçesine yokluğa karışmış kayıp bir uygarlığın ören yeri kalmıştı.

Doğu, bir gün kendisini rüya gibi bir ormanda bulur ve burada kafasındaki birçok soruya cevap aramaya başlar. Karıncalar bilindiği gibi gerçekten çok mu çalışıyorlar? Yılanları, ayıları neden tehlikeli görüyoruz? Kargalar da güzel ötemez mi? Tilkiler sadece kurnaz, bencil hayvanlar mıdır? Neden domatesler uçamasın, bir kayısı ağacı çikolata yiyemesin ki? Bu ve bunun gibi birçok sorunun cevabını bulmaya var mısınız?

İlk yasa sistemi hangi uygarlığa aitti? İlk vergi indirimini hangi uygarlık uyguladı? Ya ilk atasözü, ilk aşk şarkısı, ilk atasözü ve deyimler? Tüm bu soruların yanıtı hiç şüphesiz çiviyazısı denen yazılarını kil tabletlere geçirerek yazılı tarihi başlatan Sümerler olacaktır. Kitabı Mukaddes'te geçen birçok kavramın kökenlerinin de Sümerlerde olduğunu görmek kafalarımızda soru işaretleri uyandıracaktır. Önde gelen Sümerologlardan Samuel Noah Kramer, Sümerlerin insanlık tarihine katkıda bulundukları 39 alanı, yıllar süren araştırmalar ve binlerce tabletin okunması sonucunda ortaya çıkan bu kitapta topladı. Eğitimden aileye, tarımdan adalete, ahlaktan felsefeye, edebiyattan politikaya "Tarih Sümer'de Başlar."