En Çok Görüntülenen Kitaplar

Ortalama bir insan rüzgârda savrulan ince bir yaprak gibidir, zihni nereye sürüklerse oraya gider. İki dakika sonra ne düşüneceğini, hangi duygunun etkisi altına gireceğini bilemez. Oysa amaç ister ruhani, ister maddi olsun, hedefine gitmek isteyen insanın atacağı ilk adım zihinsel ve duygusal hâkimiyettir. Elinizdeki kitap konsantrasyon konusunda bugüne kadar yazılmış en iyi eserlerden biri olarak biliniyor. Okuyucuya en çok ihtiyaç duyduğu teorik bilgileri vererek onu pratik çalışmalarla adım adım mutlak zihin hakimiyetine götürüyor. Büyük bir keyifle okuyacağınız bu kitabı sonuna kadar etüt ettiğinizde, önünüzde bilmediğiniz dünyalar açılacak, yeni geliştirdiğiniz duyularınızla istediğiniz hayatın size gelmesini sağlayabileceksiniz. Çünkü; "Zihin acımasız bir efendi, fakat sadık bir köledir."

Türk edebiyatının büyük ustalarının çevirdiği Simenon romanlarından oluşan dizinin sekizinci kitabı, 1945’te New York’ta yazılan ve Türkçeye Oktay Akbal tarafından kazandırılan Manhattan’da Üç Oda. Otobiyografik izler taşıyan romanın kahramanı bu kez Maigret değildir, yaşamının “duraklama devrine” girmiş bir aktördür. Tutku ve belirsizlikle dolu bir aşkı anlatan Manhattan’da Üç Oda’da François ve Kay’in gölgesinde, o sıralar hayatının en çalkantılı dönemini geçirmekte olan Simenon’u ve sonradan eşi olacak sevgilisi Denyse’i görmek mümkündür. Romanda, bir gece barda tesadüfen tanışan François ve Kay’in gelgitlerle dolu ilişkisi, Manhattan sokaklarında ve en çok da “üç oda”da geçmektedir. Kahramanlarının psikolojisini yansıtmakla ünlü Simenon, söz konusu gelgitleri, bütün boyutlarıyla bu kara romanda okura sunar. Tüm dünyada en çok okunan Simenon romanlarından biri olan ve beyazperdeye de aktarılan kitabı Türkçeye 1972 yılında, edebiyatımızın en kıymetli kalemlerinden Oktay Akbal kazandırmıştır. Daha önce de bir Maigret romanını çevirmiş olan Akbal’ın Simenon’a duyduğu ilgi bilinmekte ve bu Manhattan’da Üç Oda’yı daha da özellikli hale getirmektedir.

İki nedenden dolayı, sosyoloji, kurumsallaşmış akademik bir disiplin olduğunu haklı olarak iddia etmektedir. Bu nedenlerden birincisi; yaygın kabul görmüş kuramsal bir geleneğe sahip olması, ikincisi; araştırma yaparken, yöntembilimsel kesinlik bakımından ciddi çabalara girişmiş olmasıdır. Bununla birlikte, kuram, hitap ettiği kişilere, toplumsal dünyaya ilişkin söylenebilecekleri özetleyebildiğinden, sosyoloji disiplinini tanımlar niteliktedir. Bunun aksine, yöntembilim ise, söylenebilecek olanların ve söylenmiş olanların durumu hakkında, karar verebilmek için bir dizi kurala ve amaca ulaşmak için, araçlardan ibarettir. Sosyoloji, insan toplumuna yön vermede ve insan bilgisinin gelişiminde önemli bir yer edinmek istiyorsa, kuram, her zaman sosyolojinin merkezi ve indirgenemez amacı olmalıdır. Eğer sosyoloji, kuramı, yoruma feda edilecek olursa, tarihe veya gazetecilik düşüncesine doğru sürüklenir; eğer deneyciliği (empirizmi) seçerse, davranışçı psikoloji veya ekonomi biliminin insansızlaştırmasına ve gereksiz tekrarcılığına (totolojisine) saplanır; eğer dilbilim ve bilgi kuramı ile kendini sınırlayacak olursa, felsefe ve teolojinin skolastisizmine sürüklenir. Sosyolojik kuram, ne birleştirilmiş ne de tamamlanmış bir projedir. Sosyolojik kuram, farklılaşmış özel uzmanlık alanlarının kısmen de olsa birbirine eklemlenmesinden oluşmaktadır. Fizikte, makro-mikro evren arasında yapılan nihai ayrıma neden olan, "kozmos kuramı" ile "parçacık kuramı"nın birleştirilebileceğine ilişkin çok ciddi bir umut doğmuştur. Sosyolojide ise, eylem yapı, maddecilik idealizm, bireyselcilik bütüncülük, rasyonel araçsallık ve iletişimsellik, değer bağımsız değer bağımlı, gibi özel ikilikleri/açmazları (dualities) çözebilmek için, elimizde henüz herhangi bir umut yoktur. Gerçekten de, günümüzde, hala tartışılmaya devam edilen sadece bu zıtlıklara odaklanan bir kitap yazmak mümkündür. Eğer sosyolojik kuram başarısız olmakla suçlanmak istemiyorsa, yazılabilecek böyle bir kitapta tartışmaların çözümlenmiş olması gerekir. Kuramsallaştırma bir şeyi başarmaktan çok, bir süreç olduğundan, bu zıtlıklar ciddi konulara hitap edecek şekle sokulduğunda, sosyoloji kuramı fiziğin halihazırda yapmış olduğu ilerlemeyi yapabilir. Bu kitabın odaklandığı nokta da tam bu ciddi konular üzerinedir. Sosyoloji kuramının söyleyebileceği konuları, kapsayıcı meseleleri ve bunlara ilişkin ileri sürdüğü iddiaları anlatmaktadır, fakat, böyle bir çabayı engelleyen açıklayıcı ikiliklerden uzak durmaktadır. Şurası da şaşırtıcıdır ki, bu tür inceleme konularının göreli olarak sayısı pek fazla değildir ve yine de, bu kadar yeni bir disiplinde kuramsal bir bütünleştirme ölçütünden bahsedilebilmektedir. Kuram üreten sosyologların (ortak bir uzlaşı alanı olmasa bile) ortak bir söylem alanında birbirleri ile ilişki içinde oldukları kabul edilir, ortak olarak ilgilendikleri konulara yönelmek için bir kavramlar sistemini paylaşırlar. Bu ortak kuramsal ilgi alanındaki konuları ortaya çıkarabilmek için, bu kitap, sosyolojik düşünmenin, içinde tartışmaların bitirildiği, birbirleri ile rekabet eden hatta çatışan paradigmaların (düşünsel kalıplarının, çn.) ya da düşünce okullarının bir araya gelmesi olarak tanımlanmasını kabul etmemektedir. Düşünsel rekabet, kesinlikle kuramsallaşmanın yapıldığı bir toplumsal süreçtir.

Bu kitap, hayatlarımızda bütüncül ve yaratıcı bir amaç duygusu doğurmak için sağlam temeller oluşturmakta ihtiyacımız olan başlıca malzemeleri tanımlamayı hedeflemektedir. Oluşmasına öncülük etmemiz gereken yeni toplum sabit bir varlık değildir. Sürekli evrilen bir varlıktır ve yeni kökler salabilmesi için öyle bir formül ortaya koymalıyız ki; iyi meyveler versin. Gelecek için sorumluluk alabilen ve almaya istekli bireylerden oluşan kritik bir kitlenin ortaya çıkışı ile mevcut sistemin onlarca yılın yalan ve yanlış yönetiminin biriken yansımalarıyla başa çıkmaktaki başarısızlığının görünür hale gelmesi aynı zamana denk geliyor. Şimdi karşı tarafa geçme zamanıdır. Eski bir yaşam tuz buz olurken yeni bir yaşam ortaya çıkmaktadır. Eminim ki bu süreçte büyük, eşi görülmemiş jeofizik ve insani sarsılmalar yaşanacaktır. Ancak korkmamalıyız; çünkü büyük hastalıklar öyle sessizce yok olmazlar. Bugün yeryüzünün yükselen ateşini terleyerek atması ve vücudun ve damarların temizlenmesi için derinlere gömülü zehirlerini kusması gerekmektedir. Bu çalkantıların büyük bir değişim sürecinin vazgeçilmez bir parçası olduğunu kabul edersek bununla daha etkili bir şekilde başa çıkabiliriz. Gezegenimizi ya da onun insanlarını iyileştirecek sihirli bir reçete yoktur. Ancak gezegendeki yaşamın tüm alanlarını etkileyen derin hastalıklar hakkında farkındalığımız ne kadar artarsa mevcut rotamızı değiştirmeye ve yeni rotamızla yola çıkmaya o kadar hazır olacağız. Bu yeni rota, içinde bulunduğumuz kaosu aşarak, yaratma yetisine kesinlikle sahip olduğumuz yeni bir düzene gitmektedir.