Eserlere Göre Listeleme

Dede Korkut (tahmini olarak IX-XI. yüzyıl): Oğuzların Bayat boyundan, yarı efsanevi bir bilge ve kendi adını taşıyan destansı hikâyelerin anlatıcısıdır. Hakkındaki bilgiler büyük ölçüde rivayetlere ve Dede Korkut Hikâyeleri’nde yer alan ifadelere dayanır. Hikâyelerinde Oğuzların geleneklerini, yaşantılarını ve çeşitli olaylar karşısındaki tutumunu anlatan Dede Korkut ozanlar piri olarak nitelenmiş, coşkulu bir üslupla aktardığı destanlarında iyiliği, doğruluğu ve erdemli olmayı öğütlemiştir. Sözlü halk edebiyatının ürünü olan destanları yüzyıllar boyunca yaşamış, XV. yüzyılda yazıya geçirilerek günümüze ulaşmıştır.

Dede Korkut Kitabı, bir önsözle oniki hikayeden meydana gelmiş ilk İslami ilk İslami dönem edebiyatı örneklerindendir. Eski Anadolu Türkçesi ve Doğu Anadolu bölgesi özelliklerini taşıyan bu kitap, oldukça güzel ve işlek bir dille yazılmıştır. Dil ve anlatım özellikleriyle pek çok inceleme ve araştırmalara konu olmuştur. Destani Türk Edebiyatının bu en güzel metni, adsız bir sanatçı tarafından 15. yüzyılda yazıya geçirilmiştir. İki yazma nüshası bulunan eserin asıl adı Kitab-ı Dede Korkud Ala Lisan-ı Taife-i Oğuzan´dır. Günümüz türkçesine çevrilirken, kitabın dil ve anlatım özellikleri korunmuştur. Kitabı ve kahramanlarını tanıtan ön bilgi ve açıklamalar, eserin hem bir hikayeler toplamı, hem de bir halk romanı gibi okunmasını sağlayacak niteliktedir. Böylece, Dede Korkut´un yaşayan özellikleri daha kolay ortaya çıkmaktadır.

12 masaldan oluşur. Her masalda Dede Korkut akıl veren, çocuklara ad koyan, dua eden yada masal anlatan kişi olarak karşımıza çıkmıştır

Dede Korkut, Oğuz´ların her problemini çözen, her sıkıntıyı gideren, ak sakallı bi rbilge kişidir. Böyle biri gerçekten yaşamış mıdır, yoksa sonradan belleklere kazınılmış bir şahsiyet midir, bilinmez. Ama bilinen tek gerçek var ki; o da her şeyiyle dört dörtlük bir insandır o. Hal böyle olunca, devlet adamları ona danışır. Kopuzunu çalıp söylemesiyle çocuklar ad alır. Beyler arasında arabulucudur. Az ama öz konuşur. Çünkü her sözü hikmet doludur.