Eserlere Göre Listeleme

Zamanda yolculuk edebilseydiniz neyi değiştirirdiniz? Kimi son bir kez görmek isterdiniz? Tokyo’nun ara sokaklarından birinde, ziyaretçilerine özenle demlenen kahvelerini sunan yüz yıllık bir kafe bulunur. Yılın en sıcak gününde bile serin kalmayı başaran, yalnızca dikkatli gözlerin seçebileceği, bodrum katındaki küçük bir kafe... Öyle küçük ki üç masa ve altı sandalye ile mekân baştan başa doluyor. Duvarda ise her biri ayrı bir zamanı gösteren üç saat asılı. Etrafınıza bakındığınızda en hafif tabirle “sıradan” olarak niteleyeceğiniz bu yerin kolaylıkla tahmin edilemeyecek bir hizmeti daha var: Zamanda yolculuk. Ancak bu, o kadar da kolay değil. Öncelikle belli bir sandalyeye oturmanız gerekiyor ki o, günde sadece bir kez masadan uzaklaşıp kısa süre sonra geri dönen bir hayalete rezerve edilmiş durumda. Eğer oturmayı başarırsanız süreniz dolana kadar sandalyeden kalkamaz, kafeyi terk edemezsiniz. Bir kez daha görmeyi ümit ettiğiniz kişinin daha önce bu kafeyi ziyaret etmiş olması gerekliliği ve geçmiş ya da geleceği asla değiştiremeyeceğiniz gerçeği de cabası... Ama hepsinden önemlisi, kahve soğumadan önce geri dönmek zorunda oluşunuz. Ne geçmişe ne de bugüne ait olan bir hayalete dönüşmek istemiyorsanız duvardaki antika saatlerin sesine kulak verin: “Tik-tak, tik-tak, kahve birazdan soğuyacak!”

Kahvehaneler 16.yüzyılda ortaya çıkmış ve çok kısa bir sürede yaygınlık kazanmış mekanlar olarak dikkat çekmektedir. Kahve bitkisinden yapılan içeçeği içme, kahvehanelerde öncelikli amaç gibi görünsede bu amacın daha sonraları ikincil bir konuma düştüğü ve sohbet etme/hoşça vakit geçirme anlayışının ön plana çoktığı görülmektedir. Aslında kahvehaneler ortaya çıktıkları tarihden itibaren uzun bir süre, toplumdaki aktivitelerin merkezi gibi işlem görmüşlerdir. Sohbet etmenin yanı sıra musiki dinlenilmesi, şiir ve kitap kaleme alınmasıve okunması, aydınların tartışma mekanı olması, birtakım eğlencelerin düzenlenmesi vs. dikkat çeken aktivitelerden sayılabilir. Değişim her alanda olduğu gibi kahvehanelerin fonksiyonlarında da olmuş ve bu değişim sonunda kahvehanelerin bazı fonksiyonları ortadan kalkarken, yeni bir takım fonksiyonlar üstlenmişlerdir. Bu mekanlar bazı dönemler sapma hareketinin merkezleri gibi algılanmış ve yönetimlerce yıktırılmış, bazı dönemlerde ise, üst düzeydeki devlet adamlarının ve entellektüellerin en gözde uğrak yeri olmuşlardır.

“Dilimle damağım arasında yayılarak sıcak, buruk, kekremsi, fakat nefis bir tadın beynimin bütün sıkışmış hüceyrelerini açan, tıkalı yerlerine nefes aldıran ve bütün sinirlerimin üstünde sükûn müjdeleri koşturan, vatan hülasası, lezzetlerin lezzeti kahve...” Peyami Safa “Kahvemden bir yudum aldıktan sonra yazmaya başladım. Habeşistan’dan başlayıp Yemen, Hicaz ve Mısır üzerinden İstanbul’a ulaşan, oradan da bütün dünyayı kuşatacak kollara ayrılan uzun yolda zevkli bir yolculuktu bu. Doğrusu Yemen-İstanbul arasındaki menzillerde fazla oyalanmadım ve İstanbul’dan ayrılan kollara da sapmadım. Çünkü benim asıl derdim, kahvenin İstanbul macerasıydı.” Beşir Ayvazoğlu