Eserlere Göre Listeleme

Bir kahve molasından meram, bir çift sözdür ki, o söz ruhumuzu dinlendirsin, dimağımızı sarhoş etsin. Hani denilmiştir: Gönül ne kahve ister ne kahvehane Gönül sohbet isler kahve bahane. Bu kitabın içindekiler de bir kahve molasında okunabilecek, belki okumayı eğlenceye dönüştürebilecek küçük hikâyeler, hatıralar, nükteler ve bercestelerden ibarettir. Bu satırlar arasında verilecek bir kahve molasında, yahut bir kahve içiminde olsun açılacak bu sayfalarda geçmiş zamanların neşeleri ve sevinçlerini, hüzünlerini ve acılarını görmek, hissetmek, yaşamak ve ibret almak, kahve tadında lezzetlerle tanışmak pekâlâ mümkündür. Ve biz onları keşfettiğimiz vakit adını tarih koyarız.

Zamanda yolculuk edebilseydiniz neyi değiştirirdiniz? Kimi son bir kez görmek isterdiniz? Tokyo’nun ara sokaklarından birinde, ziyaretçilerine özenle demlenen kahvelerini sunan yüz yıllık bir kafe bulunur. Yılın en sıcak gününde bile serin kalmayı başaran, yalnızca dikkatli gözlerin seçebileceği, bodrum katındaki küçük bir kafe... Öyle küçük ki üç masa ve altı sandalye ile mekân baştan başa doluyor. Duvarda ise her biri ayrı bir zamanı gösteren üç saat asılı. Etrafınıza bakındığınızda en hafif tabirle “sıradan” olarak niteleyeceğiniz bu yerin kolaylıkla tahmin edilemeyecek bir hizmeti daha var: Zamanda yolculuk. Ancak bu, o kadar da kolay değil. Öncelikle belli bir sandalyeye oturmanız gerekiyor ki o, günde sadece bir kez masadan uzaklaşıp kısa süre sonra geri dönen bir hayalete rezerve edilmiş durumda. Eğer oturmayı başarırsanız süreniz dolana kadar sandalyeden kalkamaz, kafeyi terk edemezsiniz. Bir kez daha görmeyi ümit ettiğiniz kişinin daha önce bu kafeyi ziyaret etmiş olması gerekliliği ve geçmiş ya da geleceği asla değiştiremeyeceğiniz gerçeği de cabası... Ama hepsinden önemlisi, kahve soğumadan önce geri dönmek zorunda oluşunuz. Ne geçmişe ne de bugüne ait olan bir hayalete dönüşmek istemiyorsanız duvardaki antika saatlerin sesine kulak verin: “Tik-tak, tik-tak, kahve birazdan soğuyacak!”

Kahvehaneler 16.yüzyılda ortaya çıkmış ve çok kısa bir sürede yaygınlık kazanmış mekanlar olarak dikkat çekmektedir. Kahve bitkisinden yapılan içeçeği içme, kahvehanelerde öncelikli amaç gibi görünsede bu amacın daha sonraları ikincil bir konuma düştüğü ve sohbet etme/hoşça vakit geçirme anlayışının ön plana çoktığı görülmektedir. Aslında kahvehaneler ortaya çıktıkları tarihden itibaren uzun bir süre, toplumdaki aktivitelerin merkezi gibi işlem görmüşlerdir. Sohbet etmenin yanı sıra musiki dinlenilmesi, şiir ve kitap kaleme alınmasıve okunması, aydınların tartışma mekanı olması, birtakım eğlencelerin düzenlenmesi vs. dikkat çeken aktivitelerden sayılabilir. Değişim her alanda olduğu gibi kahvehanelerin fonksiyonlarında da olmuş ve bu değişim sonunda kahvehanelerin bazı fonksiyonları ortadan kalkarken, yeni bir takım fonksiyonlar üstlenmişlerdir. Bu mekanlar bazı dönemler sapma hareketinin merkezleri gibi algılanmış ve yönetimlerce yıktırılmış, bazı dönemlerde ise, üst düzeydeki devlet adamlarının ve entellektüellerin en gözde uğrak yeri olmuşlardır.