En Çok Görüntülenen Kitaplar

Benim için çizdiğin kader planını kabul etmiyorum! “Tanrı, insanın ölümsüzlüğe varmış halinden başka bir şey değil” diye cevaplıyordu beni Selman Dermanî. “Ölüm ile kesilen bir hayatın hiçbir anlamı yoktur. Değmez... Bütün bu çabalara, sağalmaya, hasta olmaya, iyileşmeye, çalışmaya, mülk edinmeye, çocuk yapmaya, âşık olmaya değmez. Lisan öğrenmeye, şiir okumaya, saz dinlemeye, mutlu olmaya değmez. Ancak ölümsüzlük varsa bu dünya hayatının bir anlamı olabilir. Kendimi yeniden, sıfırdan üretmeyi istiyorum. Bunu yapacağım. Hakkım! Kadere teslim olacaksak mağaralara dönelim, haydi!..” İnsan yalnızca bir kez “Değmez” diyebilir, ikinci kez bunu tekrarlıyorsa sahtekârdır. İlk söylediği anda kalemini kırmıştır zaten.  Aras Nehri’nin dibinde buz tabakasının altında bir adam yatıyor: Bir edip. Faruk Ferzan. “Ne oldu bana? Öldüm mü?” diye soruyor kendi kendine… Öldü mü? Ölmediyse birinin onu kurtarması gerekecek. Yola devam etmesi gerekecek. Aşk yaşanmaya değerse bunu yapmalı… El çabukluğuyla bizi efsunlayan bir yazar var karşımızda… Fennî Sihirler yapan bir sihirbaz!..  İsmail Güzelsoy Değmez’de hayatın en büyük iki sırrının, aşkın ve ölümün dansını koyuyor sahneye.  Kelimelerin gücüne, edebiyatın büyüsüne inancını koruyanlar için…

Uygarlık tarihi gerçekten kitaplardaki gibi mi yaşandı, yoksa zamanımızı kendilerini “uygar” görenlerin kendileri hakkında yazdıklarını okuyarak mı geçiriyoruz? Neolitik devrim insanlığın tarihindeki en büyük atılım mıydı, yoksa esasen çoğunluğun azınlığa hükmetmesinin vesilesi mi olmuştu? Uygarlık Mısır’ın, Yunan’ın, Roma’nın ve diğer parıltılı egemenliklerin uç uca eklenmiş hali mi, yoksa asıl insanlık binlerce yıl bu anlatının dışında mı yaşadı? Her bir uygarlığın “çöküşü”, insanlığın geri dönülmez kayıplar yaşadığı bir trajedi miydi, yoksa kaçınılmaz bir son, hatta bir “layığını bulma” hali miydi? “Barbar” olarak adlandırılan kavimler insanlıktan nasibini almamış uygarlık düşmanları mıydı, yoksa tarımsal üreticinin ürün fazlasına el koymak için devletle yarışan bir “gölge devlet” miydiler? Tahıla dayalı beslenme ve kentlere toplanmış nüfus, mümkün olan en iyi yaşantı biçimi miydi, yoksa egemenler açısından en uygun olan bu muydu? James C. Scott, Tahıla Karşı’da anaakım tarih anlatısıyla yüzleşmemizi sağlayacak sorular soruyor.

Bu kitap iki dünya savaşı arası dönemde Türkiye’nin Akdeniz’deki etkinlik arayışlarının diplomasi ve deniz gücü boyutlarını ele almaktadır. Yazarlar Türkiye’nin Akdeniz politikasını davranışsal orta büyüklükte devlet kavramından hareketle tartışmaktadır. Güvenlik arayışındaki Ankara’nın savaş sonrası Avrupa devletler sistemine eklemlenme çabalarına dikkat çekerek bunun Osmanlı ve Cumhuriyet diplomatik tarzları arasındaki güçlü bir sürekliliğe işaret ettiği sonucuna varmaktadır. Kitapta Türk deniz gücü gelişmelerinin, aynı dönemde diğer Akdeniz ülkeleriyle diplomatik ilişkilere ve ülkenin uluslararası düzendeki konumuna yansımaları da ele alınmaktadır.

Bu eser, Sanayi Devrimi'nin insan yaşamı, toplumsal yapılar ve doğal çevre üzerindeki dönüştürücü ve yıkıcı etkilerini inceleyen radikal bir teknoloji eleştirisi manifestosudur. Modern sanayi toplumunun insanları makinelere uyum sağlamaya zorladığını ve bu sürecin tersine işlemediğini, yani makinelerin insanlara değil, insanların makinelere adapte olmak zorunda kaldığını savunmaktadır. Yazar, bu durumun insan potansiyeline, özgürlüğüne ve onuruna düşman bir toplumsal düzen yarattığını sistematik bir şekilde ortaya koymaktadır. Kitap, bireysel özgürlük ve özerkliğin teknolojik gelişim karşısında nasıl aşındığını, insan ölçeğindeki toplulukların nasıl yok edildiğini ve insani ihtiyaçların teknolojik sistemin ihtiyaçlarının altına nasıl yerleştirildiğini detaylı olarak analiz etmektedir. Modern sanayi toplumunun yarattığı psikolojik sorunlara özel bir vurgu yapılmakta; insanların kendi yaşamları üzerinde yeterli kontrol sahibi olamamalarından kaynaklanan yaygın psikolojik acılar ele alınmaktadır. Eserin en çarpıcı tezlerinden biri, teknolojinin artık rasyonel insan kontrolünün ötesinde, otonom bir güç olarak geliştiğidir. Bireysel teknolojik yenilikler yararlı görünse de, bunların toplam etkisinin toplumu istikrarsızlaştırdığı, yaşamı tatminsiz hale getirdiği, insanları aşağılamalara maruz bıraktığı ve doğal dünyaya geri dönüşü olmayan zararlar verdiği savunulmaktadır. Yazar, teknolojik ilerlemenin bir felaket olduğunu ve tek çözümün sanayi toplumunun yıkılması ve insanların doğaya dönmesi olduğunu öne sürmektedir. Bu eser, sosyoloji, felsefe, teknoloji felsefesi ve çevre etiği alanlarında önemli tartışmalara kaynaklık eden, teknolojik determinizm, alienasyon, özgürlük kavramı ve modernite eleştirisi gibi konuları derinlemesine işleyen düşünce provokatif bir metindir. Çağdaş toplumun karşı karşıya olduğu temel sorunları anlamak ve teknolojik gelişmenin yönü hakkında eleştirel bir perspektif geliştirmek açısından akademik değer taşımaktadır.