En Çok Görüntülenen Kitaplar

Kaç yaşındasınız? Bu sorunun cevabını vermek aslında sandığımız kadar kolay değil. Çünkü belli bir kültürün ve tarihin içinde, hem biyolojik, hem psikolojik, hem de toplumsal olarak “yaş alıyoruz”. Geç modernlik, biz 21. yüzyıl insanlarına, pek çok açıdan tarihin hiçbir döneminde olmadığımız kadar yaşlı olduğumuzu söylüyor. Yaşlıyız, ama Robert Pogue Harrison’a göre bir taraftan da dış görünümümüzle, zihniyetimizle, davranışlarımızla şaşırtıcı bir şekilde gençleşiyoruz. Artık yeni bir çağın içindeyiz: Gençleşme çağı. Harrison, Gençleşme’de, tarih boyunca gençlik ruhunun izini sürüyor. Sokrates’ten Heidegger’e, Vico’dan Darwin’e, Sophokles’ten Rilke’ye kadar Batı kültürünün bin yıllık tarihinde “gençlik” fikrinin uğrak noktalarını ve geçirdiği dönüşümü incelerken iki temel kavramın altını ısrarla çiziyor: Deha ve Bilgelik. “Deha geleceğin sakladığı yenilikleri özgür bırakır,” diyor Harrison, “bilgelikse geçmişin miraslarını kuşaktan kuşağa yenileyerek aktarır.” Gençleşme, uygarlıkların, toplumların, kültürlerin, insanların ve fikirlerin nasıl “genç” kalabildiklerine dair taptaze ve heyecan verici bir çalışma. Robert Pogue Harrison, Stanford Üniversitesi’nde Rosina Pierotti İtalyan Edebiyatı profesörü ve İtalyanca lisansüstü çalışmalar yöneticisi.

“Kadın doğulmaz, kadın olunur”. Bu meşhur cümle, 1949 tarihli İkinci Cinsiyet’in odak noktasını oluşturur. Simone de Beauvoir böylece cinsiyet meselesini doğanın alanından çıkarıp kültürün ve tarihin alanına yerleştirirken, bir anlamda toplumsal cinsiyet tartışmasını da erkenden başlatmış olur. Bunu yaparken hem varoluşçuluk, fenomenoloji ve yapısalcı antropoloji gibi kendi çağdaşı olan düşünceleri hem de Hegel ve Marx gibi felsefe klasiklerini cinsiyet düzleminde yeniden okur. Beauvoir’a göre kadın, kendine has bir durum tarafından, tarih boyunca farklı koşullar altında yeniden üretilen Başkalık durumu tarafından belirlenmiştir: Kadın ile erkek arasında eşitsizlik vardır, kadın ikinci cinsiyettir ve hem bireysel hem de toplumsal bakımdan ezilmiştir. Bu durumun temelinde yatan öncesiz sonrasız kadınlık efsanesi, ataerkilliğin başlıca unsurlarındandır. Ataerkillik sadece kadını değil, erkeği de bu çerçevede üretir ve belirler. Öyleyse kadın ile erkek arasındaki eşitsiz ilişki kadının veya erkeğin doğasından kaynaklanmaz. Kadın ve erkek, doğal veya biyolojik belirlenimlerden ziyade tarihsel ve kültürel birer kurgudur. Öte yandan kadının ezilmişliği diğer ezilenlerin durumundan farklıdır. Kadınlar, aralarındaki farkları aşan ve kapsayan kadınlık durumunun bilinciyle hareket etmezler. Öncesiz sonrasız kadınlık efsanesinin etkisi altında kadın içkinliğe hapsolmuş, adeta içkinlikle özdeşleşmiştir. Bu kavramsal çerçeveden hareketle Beauvoir, kadının özgürlüğü, ev içi emek, annelik, evlilik kurumu, kadın bedeninin tahakküm altına alınması gibi, feminist düşüncenin güncel meselelerine dokunan birçok konuyu tartışmaya açar. Son kertede kadın ve erkek kurgularının tarihin diyalektik hareketine tâbi olduğunu ve bu hareket içinde aşılıp yıkılacağını düşünür. Ama bunun olmazsa olmazı kadının etkili eylemidir. Kadının ve erkeğin özgürleşmesi Beauvoir düşüncesinde kadının dünyada eylemesiyle ve üretmesiyle mümkündür ancak. 1970’lerden beri Türkçe basımı bulunmayan İkinci Cinsiyet’i yeni çevirisiyle Türkiyeli okura sunuyor, feminizm tartışmalarına katkıda bulunmasını diliyoruz.

Anadolu Üniversitesi Açık Öğretim Fakültesi (AÖF) Genel Uygarlık Tarihi Dersidir. Yazarlar: Doç. Dr. Hakan SİVAS (Ünite 1, 2), Doç. Dr. Rifat Eser KORTANOĞLU (Ünite 3), Dr. Öğretim Üyesi Nilgün ELAM (Ünite 4), Doç. Dr. Hayrettin PINAR (Ünite 5), Dr. Öğretim Üyesi Sema ALTUNAN (Ünite 6), Doç. Dr. Sedat BİNGÖL (Ünite 7), Prof. Dr. Zafer KOYLU (Ünite 8),

İlaç prospektüsüdür.