Eserlere Göre Listeleme

17. yüzyıl Üsküp’ünde yaşamış̧ sıra dışı bir Osmanlı kadını. Adı Asiye. Ebubekir Efendi’nin kızı. Onu günümüze taşıyan şeyhine yazdığı rüya mektupları. Rüyalar yalnız gören kişinin durumunu yansıtmaz. Gören kişi gibi rüyalar da bireysel, sosyal ve kültürel etkenlerin ürünüdür. Başka bir deyişle rüyalar bireyden topluma, coğrafyadan tarihe, inanış biçimlerinden kültüre çok sayıda kaynağın izlerini taşır. Bu nedenle de çok boyutlu, çok katmanlı bir anlamlar toplamını içinde barındırır. Bu açıdan bakıldığında Asiye Hatun’un Rüya Mektupları yalnız kendisinin kişiliğine, kimliğine, ruhsal deneyimlerine değil 17. yüzyıl Balkanlarının, hatta giderek bütün Osmanlı dünyasının sosyal ve kültürel durumuna ışık tutan bir belge niteliğindedir. Bu özelliğiyle yalnız edebiyat ve tasavvuf meraklılarına ilginç bir metin değil, tarihçilerden sosyologlara, psikologlardan İslam ilimleri hakkında çalışan her türden ilim erbabına üzerinde çalışılabileceği, çözümleyebileceği özgün bir malzeme sunmaktadır.

Miçi, Rüyalar Ülkesi'nde yaşayan bir rüya postacısı... En büyük hayali de zorlu sınavları geçip rüya senaristi olabilmek. Ancak yüzyıllardır bunu deniyor ve başaramıyor. Tam ümidini kaybetmişken Ali ile tanışıyor ve hayatı değişiyor! Miçi kendi hayallerini gerçekleştirirken aynı zamanda Ali'nin de hayatına dokunacak, onun yaşadığı acıyı atlatmasına yardımcı olacaktır. Tabii yaşadıkları maceralar da cabası! Hayaller için çabalamayı, dostluğun gücünü önemseyen sımsıcacık, heyecanlı ve eğlenceli bir öykü.

Irish Murdoch yine felsefeci yazar kimliğiyle çıkıyor karşımıza. Romanda ele aldığı aşk, rastlantı, gerçeklik gibi temel konular kimi zaman kurmacanın dokusu içinde erimiş olarak, kimi zaman da üstünde yüzen bir çiçek demeti gibi yoğun bir halde sunuluyor. Ölüm döşeğindeki ihtiyar Bruno büyük bir kaygıyla geçmişini ve bugününü düşünürken hayatı yeniden yorumlama noktasına gelir. Sürekli gerçekliği sorgular. Yaşamış olduğu pek çok şeyin bir rüya olduğunu, aslında hayata hiç dokunmamış olduğunu keşfeder. Her şey bir rüyadır ve herkes bir başkasının rüyasında var olmaktadır. Bruno düşüncelerini geliştirirken çevresindeki insanlar da kurlaşmadan aşka kadar çeşitli ilişkiler içine girerler. Bazen beklenmedik biçimde bir uçtan bir uca savrulup yer değiştirirler. Yazar, benmerkezci yapıları yüzünden ötekini "ıskalayan" ve bunun için de sık sık yanılan; sözde aşkı ararken başkalarını nesne olarak gören karakterler aracılığıyla insanın iç ve dış dünyasındaki bocalamalarına ve buradaki bir ahlak anlayışı eksikliğine dikkat çekiyor. Sözgelimi bir aşk ilişkisinde insanın işleyebileceği en büyük suçun belki de karşısındakinin daha fazla sevmesine izin vermesi olabileceği söylenirken tartışmaya açılan yarı örtülü soru-cevaplar da var: Yürümeyen ilişkilerdeki sorun "doğru kişi" sorunu mudur, yoksa "tekeşlilik" sorunu mu? İnsanların anlayışlarına göre kılıktan kılığa giren bir tanrı hangi durumlarda yararlı olabilir? Aşk amaç mıdır, yoksa?.. Roman yer yer sinematografik atmosferlerle, yer yer de felsefi diyaloglarla örülmüş. Bazen bir dramın ya da gülmecenin, bazen de bir fikrin peşinden sürükleniyoruz. Her iki durumda da sürükleyici ve canlı bir roman.

Hiç kimse ben rüya görmüyorum diyemez. Çünkü kişinin yaşamında ne rüya görmek, ne de görmemek onun elinde değildir. Ne var ki, her insanın gördüğü rüya gerçek olamaz. Fakat rüyayı iki kısma ayırmak ve bunlara inanmak zorundayız. Bunlardan birincisi, yakın veya uzak gelecekle ilgili rüyalardır ki, yorumlarını Kur'an-ı Kerim'de de yapıldığını gördüğümüz "Sadık veya Salih" rüyalardır.