En Son Eklenenler

Gerçekler, rivayetler, hikâyeler... Bir araştırmacı için en zor olanı da bu ya! Bir de zaman geçtikçe hikâyeler gerçeğe, gerçekler de hikâyeye dönüşmüşse... O yüzden zordur ya tarihi araştırmak... Yazacağın bir kelime, söyleyeceğin bir cümle değiştiriverir bir anda tarihi. Bazen yapılan araştırmalarda bilinmezlik de çoktur. Hakikati aramak ve bulmak ise çok zaman alır. İşte elinizdeki bu eser de böyle. Osmanlı tarihinde sıkça karşılaştığımız veya hiç karşılaşmadığımız onlarca kişinin almış olduğu lakap ve ünvanları neden aldığının hikâyesidir. İlginç olan şu ki, Osmanlı tarihinde yer etmiş kişilere verilen bu lakap ve ünvanlar o zamanlar için kimini aşağılamak kimini de övmek için verilmiş. Bazen kötü bir ünvan diye düşündüklerimiz o günlerde iyi bir şeyi çağrıştırırken, iyi bir ünvan verilmiş gibi düşündüklerimiz de o günlerde aslında kişileri küçük görmek veya aşağılamak için kullanılmış. Bunlardan biri de yukarıda temsili resmini gördüğünüz Kuyucu Murat değil mi? Acaba kimdir bu Kuyucu? Neden ona bu ünvan verildi? Anadolu'da çıkan Celali İsyanları'nı bastırırken isyancıların kellelerini alıp kuyuya attığı için mi yoksa bir sefer sırasında atıyla beraber bir kuyuya düştüğü için mi? Hangisi? Yoksa ikisi de mi? Peki sadece Kuyucu mudur hikâyesi olan? Ya Hezarfen, Cezzar, Katip, Mezemorta, Ayıcı, Maymunkeş, Barbaros... Onlara neden, niçin bu unvan ve lakaplar verildi? O zaman tarihimiz ve kültürümüz için şimdi öğrenme zamanı...

Elinizdeki eser, modernliğin vaatleriyle geçmişe duyulan özlem arasında sıkışan Türkiye'nin hikâyesini anlatmaktadır. Kemalizm ve laiklik gibi Cumhuriyetin kurucu ideolojilerinin yalnızca devlet kurumlarında ya da resmî törenlerde değil; aile albümlerinden tüketim tercihlerine, sivil bayram kutlamalarından Atatürk imgelerinin pazarda metalaşmasına uzanan gündelik yaşam pratiklerinde nasıl yeniden üretildiğini incelemektedir. İlk baskısından itibaren okurlardan büyük ilgi gören Modernlik Nostaljisi, yoğun talep üzerine hazırlanan yeni baskısıyla modernlik ve nostaljiyi iç içe geçmiş, kimi zaman da çatışmalı halleriyle tartışmaya açmaktadır.

İnsan Olmak Nedir?, insan ile hayvan arasındaki sınırların aslında ne kadar değişken ve kırılgan olduğunu 17919 yılından bugüne uzanan tartışmalar bağlamında ele alıyor. Bourke bu kitapta, "insanı tanımlama" çabalarını mercek altına alırken temel bir sorunun izini sürüyor: İnsan olmak nedir? Konuşmak mı, düşünmek mi, hak sahibi olmak mı? Bu tanımı kim yapar? Yazara göre bu sorular etrafında yürütülen tüm girişimlerin ardında her zaman bir iktidar mantığı vardır: düzeni sürdürmek, hiyerarşiyi korumak ve bazılarını "insan" kategorisine yerleştirerek diğerlerini bu çemberin dışına itmek. Elinizdeki kitap, insan ile hayvan arasındaki sınırın nasıl çizildiğini ve bu sınırın kimleri "koruyup" kimleri dışarıda bıraktığını gösteren tarihsel bir sorgulamadır.

Doğuda öğretmenler asla ders vermez. En azından bizim anladığımız anlamda. Gerçek bir öğretmen asla açıklama yapmaz ya da reçeteler sunmaz. Doğulu öğretmen sonsuz sabır ve sarsılmaz azimle neler başarılabileceğinin yaşayan örneğidir. Doğu geleneğindeki hiçbir şey Batıya doğrudan uygulanamaz. Yoshi Oida'nın Avrupa'ya gelmesinin başlıca nedeni budur. Hakkında pek bir şey bilmediği bu yarıkürede ne gibi derslerle karşılaşacaktır? Bu arayışını kitaplarında cömertçe paylaşıyor bizimle. Yaşadığı zorlukları açıklıyor, geçmişte ve günümüzde kendisine yıllarca yol gösteren örnekleri canlı çağrışımlarla aktarıyor. Bir metot vermekten kaçınıyor ve bir şey öğretmeye çalışmıyor. Bunun yerine, ait olduğu geleneğin bahşettiği özel anlayışla beslenen ?düşleri, yenilgileri, idealleri ve keşifleriyle? bir çalışma gününü mizah ve alçakgönüllülükle hayata geçiriyor. Ama kitabının adıyla bizi oyuna getiriyor. Aslında ne bir oyun ne de bir açıklama var. Sadece deneyimleri var. Asıl ders bu işte." Peter Brook