En Çok Görüntülenen Kitaplar

Hayatta ne çok yollar yürüyoruz. Çocukluk yolları... Okul yolları... İlkgençliğin sancılı yolları... Üniversite yolları... Romantizmin acı, tatlı yolları... Çalışma yolları... Dönüp baktığımda bir prizma görüyorum sanki. Serra’nın ne çok yüzü var. Çocuk Serra. Okullu Serra. Üniversiteli Serra. Âşık Serra. Başka başka yollar, başka başka hayatlar, başka başka kimlikler, düşünceler, duruşlar. Şimdiyse evlilik yolunda!

Bu yapıtta insanlığın öyküsü ulusçu, dinci, batıcı tarihlerdekinden farklı. UNESCO'nun çok ciltli History of Humanity (İnsanlık Tarihi, İmge Kİtabevi Yayınları) yayını doğrultusunda, "insan odaklı" bir bakış açısıyla, tek ciltte kotarılmaya çalışılmaktadır. Bu yolda, maddenin "biyokimyasal evrimi" ile başlanıp, genel olarak canlıların "organik evrimi" evresine geçilmektedir. Özel olarak insanın organik evrimi ise uzak hayvan anaataları olan "promisiyen kemirgen" noktasından uzak insan anaataları sayılan, araç kullanan "insanımsı hominoid" cinslerine dek izlenmektedir. İnsanlığın "kültürel evrim" evresi, "eşitlikçi-kararlı denge yasası" uyarınca görece durağan yapılı "ilkel topluluk" ile giderek daha büyük bir artının üretilip aktarıldığı eşitsizlikçi, dinamik "uygar toplum" dönemlerine bölünerek incelenmektedir. Uygar topluma geçişte göçebe çoban-yerleşik çiftçi topluluklar arası savaşçı ve barışçı alışveriş ilişkilerinin belirleyiciliği üzerinde durulmaktadır. Bunun ürünü olarak, "talan, yağma, haraç, vergi" evrelerinden geçilerek doğan "kentli, sınıflı, devletli, ideolojili" uygar toplumun iç ve dış dinamikleri ortaya konulmaktadır. Uygarlığın ilk ve Afroavrasya'daki tek beşiği olan Aşağı Mezopotamya'dan, Sami Hint-Avrupa, Moğol-Türk göçebelerin, Hıristiyanlık, İslamlık kanallarıyla dünyanın dört bir yanına yayılışı sergilenmektedir. Toplumun kent devletlerinden dünya imparatorluklarına doğru gelişmesi, üretim ve savaş teknolojileri etkileşimi, kenttanrıcılıktan tektanrıcılığa, sihirsel düşünüşten önce dinsel, sonra bilimsel düşünüşe geçiş koşulları vurgulanarak verilmektedir. Yapıt, Haçlı Akınları ile başlayan çağdaş topluma geçisi, Yeni Dünya uygarlıklarının yeryüzünden silinişiyle "kültürkıyım" üzerine kurulan "köleci kapitalizm" ile benzeri görülmedik çapta sömürgen ve dinamik bir düzenin gelişini açıklayan kesimle noktalanmaktadır. Yazar, bölümler arasına serpiştirdiği "Avdan dönenin mızrağı kırılsın", "Altaylardan inen yiğit", Ayın altında dönen ilk tekerlekler" gibi senaryolarla, okuru, bilimsellikten ödün vermeden, bir tarihsel film havasına çekmektedir. Ekli "Addizin" ve "Andizin" ise yapıttan yararlanmayı kolaylaştırmaktadır.

Amerikan antropoloji okulunun en önemli isimlerinden Ruth Benedict’in bu eseri, ilk basımının üzerinden altmış yıl geçmesine karşın, Japonya’ya ve genel anlamda kültür tarihine ilgi duyan herkesin başvurduğu bir kaynak olmaya ve çeşitli dillerde sürekli yeni baskılar yapmaya devam ediyor. Japon toplumunun, günlük yaşama, âdetlere ve geleneklere yansıyan davranış biçemi ve karakterini çok parlak bir şekilde tahlil eden Krizantem ve Kılıç, kültürel antropolojinin çığır açmış kurucu metinlerinden biri olmayı sürdürüyor. Japonya’nın siyasi, dini ve iktisadi yaşamının 7. yüzyıldan İkinci Dünya Savaşı’na kadar içinden geçtiği çeşitli evreleri de çalışmasının fonuna yerleştiren Benedict, Japon ideolojisinin gelişimini gözler önüne sererken, aynı zamanda bu karmaşık toplumu tüm büyüleyiciliğiyle yanı başımıza getiriyor. “Japon toplumu hakkında bugüne kadar yazılmış en iyi eserlerden biri…” U.S. News & World Report “Benzersiz ve önemli… Bu çalışma, sadeliğin aydınlatıcı gücünü kanıtlıyor.” New York Times Ruth Benedict (1887-1948), 20. yüzyılın en önemli antropologlarından biriydi. ABD’de kültürel antropolojinin kurucu isimlerinden biri olan Benedict, Columbia Üniversitesi’nde okuduğu dönemde Amerikan antropolojisinin babası olarak bilinen Franz Boas’ın öğrencisi olmuştu. Yıllarca Amerikan Antropoloji Cemiyeti’nin başkanlığını yapan Ruth Benedict, aynı zamanda Amerikan Folklor Derneği’nin de önde gelen üyelerinden biriydi. Krizantem ve Kılıç kadar etki yapan ve çok satan diğer eseri de Patterns of Culture (1934) oldu.

Bu Kitap Florya Tevfik Ercan Anadolu Lisesi Edebiyat Öğretmeni Fehime Sevgi Odabaş önderliğinde gönüllü öğrenciler tarafından seslendirilmiştir.