Yazara Gore Listeleme

Geçen yıllarla birlikte her basamakta biraz daha genişliyor düşlerin. Tıpkı masallar gibi gençlik de. Ebemkuşağı bir yaşam, sonsuz beklentiler... Elinde fırça, adım adım kendi istediğince geleceğini sonsuz bir tuval üstüne şekillendirir, renklendirirsin. Onun çerçevesini hayat çizer sen istesen de istemesen de. Yılların ardından anladım ki ömrün en güzel türküsüymüş çocukluğum, anılarım… Ömrün En Güzel Türküsü; türkü tadında yaşanmış bir hayatın, artık kaybolmuş bir dünyanın hikâyelerini anlatıyor bize. Aslında bu hepimizin hikâyesi. Yaşı elliyi aşmış olanlar için hüzünlü, gençler için özelde Gazipaşa’nın ve ülkemizin geçmişine dair eşsiz bir hazine. Akıp giderken yaşamın, düş kurmayı seversin. Yaz geçer, giremezsin denize. Kış gelir, yorulursun baharı beklemekten. Akıntıya kapılıp gitme arzusuyla yarılanırken ömrün, Bir rüzgâr eser yavaştan, tutunmayı düşlersin esen yellere. Aynada yalnızlığın, taşlı dikenlidir yolların. Kar düşen saçların gibi, düşlerin de başlar solmaya. Silik bir görüntüdür evren, hüzün sarar yüreğini. Hayallerin canlanır birden, yapamadığın işler bir yanda, göremediğin yerler öte yanda, ertelenenler yüktür omuzlarında... Birden zincirlerini kırmak ve bağırmak istersin avazın çıktığınca…

Müşterek Dostumuz’da Dickens, dönemin kapitalizminin başkenti Londra’daki hayata dair, belki de başka hiçbir romanında göremeyeceğimiz ölçüde geniş bir panaroma sunar, çünkü, malum, para yokluğuyla bile her yerdedir. En alt tabakalardan en üst tabakalara mekik dokuyacağını zaten daha en baştan sezdirir Dickens: Roman Thames Nehri’ne düşen cesetleri toplama işi yapan ailenin rutin turlarından birinin tekinsiz betimlenişiyle açılır ve hemen ardından yeni zengin Veneeringler’in evindeki yemeğin ve davetlilerin alaycı ve olağanüstü komik bir biçimde anlatıldığı bölüm gelir. Romandaki müthiş dil ve üslup çeşitliliğinin de habercisidir bu iki bölüm. Dilbilimcilerin tabiriyle “sosyolekt”lere (ve tabii “idiolektlere”de) olağanüstü duyarlı bir kulağı olan Dickens, bu romanda bir yandan bütün toplumsal tabakaları gezerken, bir yandan da her birini anlatmaya en uygun dili ve üslubu da yakalar. Yakaladıktan sonra da uzun uzun keyfini çıkarır ve okuru da kendinden geçirir. Romanın zenginlikleri bu eleştirel ve çok geniş kapsamlı toplumsal içeriğiyle ve dilinin olağanüstülüğüyle de sınırlı değildir; bütün Dickens romanlarında olduğu gibi insani anlamda müthiş derinlikli sahneler bu romanda da fazlasıyla vardır.

Cevabınız olumlu veya olumsuz olsun, usta bir masalcının elinden çıkmış masal öğeleri ve mesajlarıyla bezeli bir roman okumak bu soruya vereceğiniz yanıtı her an değiştirebilir… Yüzden fazla eseriyle çocuk ve gençlik edebiyatına adını altın harflerle yazdıran Aytül Akal’dan hayalin korkuyla yüzleştiği sıra dışı bir gençlik romanı: Kırmızı Arabanın Hayaleti Kırmızı Arabanın Hayaleti, Aytül Akal edebiyatının en cesur, en özgün ve en uç kitabı. Masal külliyatını taçlandıran emsalsiz bir cevher, bir zirve… Aytül Akal kitaplarında şimdiye dek hiç karşılaşılmamış bir okuma deneyimine sahip olmanın verdiği haz ise kaçırılmayacak bir kazanım. Gizemli bir köşk, sürekli suret değiştiren kimliği belirsiz bir ev sahibi, iki delikanlı, iki kız, bir kedi, bir köpek, bir tavşan, bir kuş, yerine getirilmeyi bekleyen dört ayrı vasiyet ve tüm bunlara şahit olan üstü açık kırmızı bir Cabrio… Ruhları tedirgin eden bu gençlik masalı, hiçbir gencin kayıtsız kalamayacağı muhteşem vaatlerle dolu bir iş ilanının yayımlanması ile başlıyor. Kısa yoldan hızlı bir şekilde kolayca hedefe ulaşmak için tek yapmak gereken ise üç aylık bir süre zarfında gizemli köşkteki işverenin verdiği görevi tamamlamak. Türkiye’nin bir ucundan diğerine uzanan dört ayrı yolculuk ve dört sıra dışı görev… Her biri türlü tehlikeler ve anlam verilemeyen karşılaşmalarla dolu dört değişik serüven. Bilinmeyene doğru gitmenin getirdiği ürkütücü ve tedirgin edici hislerin kişisel hırslarla birleşerek oluşturduğu ruhsal hezeyanlar okurları derinden tesir etmeye yetiyor da artıyor bile. Özellikle birinci bölümün sonunda kanınızın çekildiğini hissetmeniz işten bile değil… Aytül Akal, bu romanıyla, masalların her zaman mutlu sonla bitmeyebileceğini hatırlatıyor okurlarına. Oysa gerçek, masalların bize anlattığı kadar kolay ve anlaşılır: İyilik eden iyilik bulur. Yeter ki deneyin… Korkularınızla yüzleşeceğiniz esrarengiz bir yolculuğa çıkmak istiyorsanız tek yapmanız gereken üstü açık bu kırmızı arabayı takip etmek!..

Miladi takvime göre 30 Eylül 1207 tarihinde doğan Mevlânâ’yı 800 yıl sonrasında bile dünyanın en önemli ve etkili kültür simgelerinden biri haline, dünya tarihinde eşine rastlanamayan bir hoşgörü ve evrensellik anıtı haline getiren şey neydi? Kim olursan ol, hangi dilde konuşursan konuş, ama “dilsizlerin dilini öğren” diyen bir şairin, yedi yüzyılı aşkın bir zaman boyunca Bosna’dan Hindistan’a kadar uzanan geniş bir coğrafyada yaşayan okurların yüreklerinde hep canlı kalmasını ne sağladı? Ey harfle ses arasında kokuşup kalan, sonra da Tanrı’yı dilsiz zanneden! Ne dediysem, ne söylediysem kendime dedim ben! Araştırmacıların son yarım yüzyılda insan olarak Mevlânâ’nın daha tarihsel gerçeklere dayalı hikâyesini oluşturmaya çalışmalarına karşın henüz onun hakkında mevcut bilgilerin tümünün özenli bir şekilde incelenmesini üstlenen olmadı. Franklin Lewis’in Mevlânâ’sı her geçen gün daha da büyüyüp güçlenen bu efsanenin ve adını verdiği tarikatın arkasındaki ismi tüm yönleriyle anlatmayı amaçlıyor. Bunu yaparken de üst üste katlanan söylentilerin ve sır perdelerinin içine girmeye çalışıyor. Varlığıyla Mevlânâ’yı coşturup, yokluğuyla bir yangını ateşleyerek bir anlamda ona ses veren Şems-i Tebrizî’den, Moğol saldırısı altındaki karmaşa içindeki dönemin politik ilişkiler ağına, Sultan Veled’in ardından genişleyen bir tarikatın Osmanlı devletiyle ve genç Türkiye cumhuriyetiyle olan bağına varana dek tüm etmenleri göz önüne alıyor. Nuh da sensin, ruh da sen; açan da sen, açılan da sensin. Benim için sır kapılarında genişlemiş gönül de sensin!