Yazara Gore Listeleme

Psikanaliz bir bilim mi, bir inanç sistemi mi yoksa iyi pazarlanmış bir efsane mi? Bilim bir inanç sistemine, bir adam bir kült figürüne dönüşürken geriye ne kalır? Psikanalizin kurucu figürü Sigmund Freud’un çevresinde dönen entelektüel ve kişisel ilişkiler ağına dair çarpıcı bir anlatı. Guru, Pazarlamacı, Şüpheci Freud’un etkisini yalnızca kuramsal düzeyde değil, bir kültür fenomeni olarak ele alıyor. Freud’un takipçisi ve propagandacısı Ernest Jones ile eleştirmeni Wilfred Trotter arasında şekillenen bu kitap, fikirlerin sadece içerikleriyle değil, kimler tarafından nasıl yayıldığıyla da ilgili. Guru, Pazarlamacı, Şüpheci psikanalizin kurucu figürü Sigmund Freud’u ve onun etrafında dönen düşünsel, duygusal, bazen de manipülatif ilişkiler ağını masaya yatırıyor. Bu çarpıcı anlatının merkezinde üç adam var: Freud’un kendisi, onun sadık takipçisi ve halkla ilişkiler yüzü olan Ernest Jones ve Freud’a yakınlığına rağmen onun yöntemlerine şüpheyle yaklaşan Wilfred Trotter. Bu, sadece üç adamın hikâyesi değil; yirminci yüzyılın başında fikirlerin, bedenlerin ve arzuların nasıl biçimlendiğine dair bir kültürel tarih. Tıbbın, edebiyatın ve entelektüel elitin Freudculuk etrafında nasıl hizalandığını –ve zaman zaman bu hizalanmanın nasıl bir akıl tutulmasına dönüştüğünü– gözler önüne seriyor. Seamus O’Mahony, doktorluk geçmişinden gelen keskin gözlemlerle, Freud’un çevresindeki entelektüel çevrenin narsistik dinamiklerini, psikanalizin doğuşunun arka planındaki güç ilişkilerini ve “seks”in bu büyük anlatıdaki yerini ironi dolu ve akıcı bir dille anlatıyor. Bilimsel ilerleme ile kişisel hırsların birbirine nasıl karıştığını gösteren kitap, aynı zamanda “bilgi”nin nasıl kurulduğunu, kimlerin bu bilgiyi meşrulaştırdığını sorguluyor. O’Mahony’nin mizahi ama bir o kadar da keskin üslubu, psikanalizin bir inanç sistemine nasıl dönüştüğünü, Freud’un fikirlerinin neden bu kadar yaygınlaştığını ve gerçekte ne kadar sorgulandığını açığa çıkarıyor. Bu kitap Freud’a körü körüne bağlı olanlar için değil; onun etkisinin büyüklüğünü kabul eden ama bu büyüklüğün nasıl inşa edildiğini merak edenler için. Guru, Pazarlamacı, Şüpheci bir adamın (Freud’un) dehasını ve zaaflarını, onun etrafında kurulan inanç sistemini ve bu sistemin taşıyıcılarını inceliyor. Freud’u tanıyorsunuz; belki seviyorsunuz, belki de eleştiriyorsunuz ama bu kitabı okuduktan sonra onu neden tanıdığınızı da yeniden düşüneceksiniz. Bu kitap sizi sadece Freud’un fikirleriyle değil, fikirlerin nasıl dolaşıma sokulduğuyla da yüzleştiriyor. Çünkü bazen en büyük fikirler, en iyi pazarlananlardır.

Foxglove, Signa ve Ölüm'ün onları ayırmaya kararlı doğaüstü bir düşmanla yüzleştiği, Gotik esintiler taşıyan Belladonna'nın büyüleyici devam kitabı. Dük Julius Wakefield öldürülür ve Thorn Grove'un lordu, Dük’ü öldürmekle suçlanır. Ölüm'ün ele avuca sığmaz kardeşi Kader, yakınlardaki görkemli bir malikâneye yerleşir ve yıllar önce sevdiği kadının canını alan Ölüm'den intikam almaya, ne pahasına olursa olsun sevgilisine yeniden sahip olmaya niyetlidir. Signa ve kuzeni Blythe, Kader'in, Elijah Hawthorne'u hapisten kurtarabileceğinden emindir. Ancak kızlar Kader'le zaman geçirdikçe, Signa, Kader'in geçmişine bağlanan yeni güçlere sahip olduğunu fark eder. Böylece yaşadıkları daha da korkutucu hâle gelir. Her köşede gizem ve tehlike varken, kuzenler yüksek sosyetedeki geleceklerini yönlendirirken, ailelerine musallat olan cinayetleri çözerken ve Kader'in beklenmedik oyunlarını oynarken birbirlerine güvenip güvenemeyeceklerine karar vermelidirler. Tüm bunların arasında kendi kaderlerini de dengede tutmaya çalışırlar. Tehlikeli, gerilimli ve baştan çıkarıcı olan Signa ile Ölüm'ün hikâyesinin devamı, son derece romantik olduğu kadar ölümcüldür de.

Erkek gibi geziyordum artık. Saçlarımı sıfıra vurdurup, giydiğim erkek pantolonu, ayakkabısı ve kasketimle, herkesi, inandırır olmuştum bu halime. Babam bile, hoşnuttu giyimimden. Ancak birileri, "homo" diyorlardı bana. Anlamını bilmediğinden, aldırmazdım. İşten ayrıldıktan sonra, bir süre avare dolanıp durduk; aç susuz. Çalışmaya da niyetimiz yoktu. Dahası, çalışabileceğimiz iş yoktu. Nasılsa babam, adadan haftada bir geliyordu motoruyla Galata Köprüsü'nün altına. Babaydı o. Aç bırakmazdı yavrularını. ... Ben eğitimsiz, öğretimsiz, çok şeyden mahrum yaşantımla, gecekondoluyum. Şu var ki, bu saydıklarım hiçbir organımı susturmaya neden olmuyor. Onca zaman konuşuyordum, duyuyordum, hissediyordum da kimseler bilmiyordu. Yazmaya karar verdim ben de, biz gecekonduluların sesini duyururum ümidiyle cesaretimi korkularımdan aldım. Oysa gereksiz korkularımdan hep nefret ettim. Hâlâ devam eden korkularımsa yaşantım gibi, tamamlanmamış inançlarım yüzünden!

Zeynep Kaçar, farklı bir üslupla ele aldığı, Sahici İnsanlar / Plastik Ölümler adlı oyununda, günümüz Türkiye'sinde halen sürmekte olan töre cinayetlerini, kaderleri daha doğmadan yazılan kadınlar ekseninde anlatıyor... Burada yaşayan kadınların söz hakları yoktur; aşkları, umutları, gelecekleri ellerinden alınmış ve terk edilmişlerdir.