Yazara Gore Listeleme

Ben Türk şiirini gül-i ra'nâya benzetiyorum; yarı sarı yarı kırmızı... Halk ve divan geleneğinden beslendiği için iki renkli. Rengini, kokusunu bizim havamız, suyumuz ve toprağımızdan alan, bizim besleyip büyüttüğümüz bir gül. Edebiyatımızı doğru anlayabilmek için önce zihnimizdeki ikiliği kaldırma-mız gerektiğine inanıyorum. Türk kültürü, tarihi ve sanatı gibi edebiyatı da bir bütün. Şiir de bu bütünlük içinde gelişimini sürdürüyor. Farklı estetik çizgilere sahip olmakla birlikte, ortak bir kültür birikimine yaslanan halk ve divan edebiyatlarımızın müşterekleri tahmin ettiğimizden çok daha fazla. Şimdiye kadar ısrarla farklı taraflarına dikkat çekildiğinden bu ikisinin biri birine zıt ve tamamıyla farklı edebiyatlar olduğu sanılmış, arada uçurumlar yaratılmıştır. Ben bunun böyle olmadığını örnekleriyle ortaya koymaya çalıştım.

“MÂRİFETNÂME”, Erzurumlu İbrahim Hakkı Hazretleri’nin ansiklopedik mahiyetteki eseridir. 1703 (H. 1115) yılında Hasankale’de doğan İbrahim Hakkı Hazretleri, zamanının Arap ve Türk âlimleriyle tanışmış ve İstanbul’da saray âlimleriyle görüşerek birçok mevzularda geniş bilgi sâhibi olmuştur. Aynı zamanda Şeyh İsmâil Fakirullah Tillovi’ye intisâb ederek O’nun halifesi olmuştur. Şeyhini ve O’nunla olan münasebetlerini eserinin son bölümünde anlatır. 1780 (H. 1194) yılında vefât eden bu büyük âlim, şeyhinin ayak ucuna gömülmüştür. Rahmetullâhi aleyh. “Mârifetnâme”, Doğu ve Batı dillerine çevrilmiş ve her devirde ilgi görmüş bir eserdir. Ancak ansiklopedik olması sebebiyle astronomi, matematik, anatomi ilimleriyle ilgili bölümlerdeki birçok bilginin bugün eskidiği, bu mevzularda daha ayrıntılı ve güncel eserlerin yazıldığı bilinen bir gerçektir. Bu husus gözönüne alınarak, bu mevzulardaki mâlûmat üzerinde fazla durulmayarak, özellikle tasavvuf ve benzeri dinî mevzulardaki bilgiler olduğu gibi aktarılmaya çalışılmıştır. Böylece eser, gereksiz bir bilgi yığını olmaktan ziyâde, her an başvurulabilecek bir kaynak kitap haline getirilmiştir. Sadeleştirmede “Matbaa-i Âmire” baskısı esas alınmış ve Hazret’in üslûbu mümkün olduğu kadar bozulmamaya çalışılmıştır. Daha önce yapılmış olan sadeleştirmelerin bir kısmında eserle ilgili olmayan bilgiler karıştırılmış, bir kısmında da dinî mevzulardaki mâlûmat eksik bırakılmıştır. Takdim ettiğimiz bu sadeleştirme, bütün bu eksiklikleri ve külfetleri ortadan kaldırmış ve eserin pratik ve kullanışlı hale gelmesini sağlamıştır. Aynı zamanda “madde” başları da küçük başlıklara dönüştürülerek eser daha da pratik hâle getirmeye çalışılmıştır.

“KÜÇÜK BİR KIZKEN, LOUISIANA’DAKİ EVİMİZİN ARKASINDA YER ALAN SESSİZ ORMANLARDA şarkılar söyleyerek saatlerce yürürdüm… Eve dönmeden önce, özenle düzenlenmiş bir bahçenin içinden ve bir yüzme havuzunun yanından geçerek komşumuzun evine uzanan yola sapardım. Isıyı hapsedip tenimde enfes bir his yaratacak şekilde sıcacık kalan küçük ve yumuşak çakıl taşlarıyla dolu bir taş bahçeleri vardı. O taşların üstüne uzanır, gökyüzüne bakarak ve hem aşağıdan hem yukarıdan gelen sıcaklığı hissederek, Hayatta kendi yolumu çizebilirim. Hayallerimi gerçekleştirebilirim, diye düşünürdüm.”

Erken Hıristiyan ve Bizans sanatı, temelde Avrupa ortaçağı ve modern çağ sanatıyla sıkı bir ilişki içindedir. O dönemde yaratılan imgeler hâlen dünya çapında Batı medeniyeti olarak adlandırılan kültürel kimliğin temel unsurlarından biri olmakla birlikte, Ortadoğu ve Afrika Hıristiyanlığını şekillendirmiş, Batı İslam mimarisi ve süsleme sanatının da ilham kaynağı olmuş ve onu beslemiştir. Münih Ludwig Maximilian Üniversitesi’nde Bizans Sanatı Profesörü olan Johannes G. Deckers, bu çalışmasında Hıristiyan sanatının kökenlerini ve Bizans estetiğinin yüzyıllara yayılan etkilerini ele alırken ikonaların dini ve siyasi rolü, bazilika ve merkezi planlı yapıların mimari programları, Bizans şehirlerinde sanatın kamusal alandaki yeri gibi detayları da göz ardı etmeyen zengin bir anlatı sunuyor. Ayrıca özenle seçilmiş görsellerle dönemin renklerini sanat ve tarih meraklılarıyla buluşturuyor.