Yazara Gore Listeleme

Mahmut Yesari’nin bütün hikâyeleri Delta Dizisi’nde! Mahmut Yesari’nin, sanat ve edebiyat dünyasına adım attığında, “yaşadığı ânı gelecek nesillere gösterebilmek” gibi önemli bir hayali vardı. Bu hayalini gerçekleştirmek için, şiir dışında bütün türleri denedi. Gazeteci cesareti ve meraklılığıyla kaleme aldığı yazılarını, sanatçı özeniyle tamamladı. Edebiyatın gerçek hayata sıkı sıkıya bağlı olması gerektiğini düşünen yazar; kalemini şehrin içinde, halkın arasında tuttu. Ölümünden yaklaşık seksen yıl sonra bugün, Yesari’nin zamanını aşan yazarlardan biri olduğunu söylemek mümkün. Delta dizisinde bir araya gelen ve içinde dilimizi, kültürümüzü, inançlarımızı, hayata bakışımızı, gelecekten beklentilerimizi barındıran bu hikâyeler, toplumsal hafızamızda biriken, unutulmaya yüz tutmuş hatıralarımızı canlandırıyor.

Dinozorların bile başına geldiyse, bizim de başımıza gelebilir mi? Sürprizlerle dolu bir hikâye bu: Triyas’ın kısıtlı bir ekosisteminde yaşayan bir grup ufak, uysal yaratık nice felaketi atlatıp Jura’da tüm dünyaya dehşet saçan devasa dinozorlara dönüşüyor. Dünyaya geldiğinde güvercin boyutunu aşmayan bebekleri, erişkin çağında metrelerce uzunluğa, tonlarca ağırlığa ulaşıyor. Ne var ki dinozorların ayaklarının altındaki toprak ve başlarını uzattıkları gökyüzü de yerinde durmuyor, değişiyor. Ve gün geliyor, devran dönüyor; çeşitliliği baş döndürücü, dehşeti sonsuz bu devlerin 150 milyon yıllık hâkimiyetine son verecek bir göktaşı, dünyanın tarihini baştan yazıyor. Yaşam, yeni bir mecraya giriyor. Dinozor çığlıklarının dindiği sessizliğin ardından, memeliler milyonlarca yıldır saklandıkları karanlıktan çıkıp serpiliyor ve işte içlerinden biri, Dinozorların Yükselişi ve Çöküşü’nü kaleme alıyor! Dinozorlardan geriyeyse, sadece, bu çöküşün yazarının penceresine konan kuşlar kalıyor. Paleontolojinin genç yıldızı Steve Brusatte felaketler, yeniden doğuşlar ve amansız mücadelelerle dolu bu hikâyenin kadim kahramanlarının peşinde kâh Polonya’nın göller bölgesinde, kâh Arjantin’in dağlık kanyonlarında, kâh Çin’de bir inşaat sahasında iz sürüyor. Brusatte gibi soğuğa, neme, toza, açlığa aldırmadan dünyanın dört köşesinde fosil peşine düşmüş bir avuç maceraperestin işbirliğiyle ortaya çıkan Dinozorların Yükselişi ve Çöküşü, bir yandan Afrika’yı Amerika’yla, T. rex’i martılarla buluşturuyor, bir yandan da dönüp dolaşıp Brusatte’ın o kaçınılmaz sorusuyla karşı karşıya bırakıyor: Bizim de başımıza gelebilir mi gerçekten? ABD’li paleontolog Steve Brusatte, dinozorların evrimi alanındaki çalışmalarına Edinburgh Üniversitesi’nde devam ediyor.

“Bir gün ona Avanos’taki çocukluğumdan, ilk gençliğimden bahsederken domatesi nasıl yediğimi tarif etmiştim. Avanos’taki evimizin bahçesinde bir havuzumuz vardı. Bahçeden koparırım domatesi, bol suyla yıkadıktan sonra keserim. Havuzun kenarında bir yerde, eskiden kalmış, kurumuş, katılaşmış tuz olur. Salatalıkta domateste sürekli kullanılmıştır o tuz. ‘Bıçağı önce tuza sürterim, sonra domatese sürterim, domatesi öyle yerim,’ diye bir şey anlattım ona. ‘Ulan anan seni çok sevmiş!’ dedi bana. ‘Nasıl yani abi, domatesten buraya nasıl geldik?’ dedim. ‘Oğlum,’ dedi; ‘sen doymuşsun zaten; anan seni çok sevmiş, ancak anasının çok sevdiği bir adam böyle anlatır domatesi.’ Ercan Kesal Gerçek evimiz neresidir? Hikâyemizi en iyi kim anlatır? Geçmiş bizim için bir pişmanlıklar ülkesi midir, yoksa yeniden başlamak için bir imkân mıdır? Zamanla hesabımız ne zaman başlar, nerede biter? Çocukluğumuzdaki gökyüzü biz büyüyünce nereye gider? Bir insan diğerine ne zaman gerçekten bir şey söyler? Bir yazarla okuru arasında kurulan köprüden kimler/neler gelir geçer? Yenal Bilgici sordu, Ercan Kesal tüm içtenliği ve duruluğuyla cevapladı; İsim Şehir Film Roman’da anahtar kelimelerin peşinden yollara düşüldü. Hayatımızı değiştiren isimlerin, hep özlediğimiz şehirlerin, hiç unutamadığımız filmlerin ve illaki film gibi romanların peşine... Satırlar arasında uzaklara daldıran nostaljiden, kiminin boğazında bir yumru kiminde özlem olan gurbetten, bizi değiştiren yolculuklardan, geçip giden zamandan, kuruldukça çoğalan sofralardan ve çocukluğumuzda ısırdığımız o domatesten tatlar var. İsim Şehir Film Roman; varlığını bildiğimiz ama yolda bir yerde bir şekilde unuttuğumuz, hasret duyduğumuz insanlık hâllerine dair derinlikli bir sohbet…

Serdar Turgut, Kütüphanemdeki Sesler adlı kitabıyla başladığı doğaçlama sanat yolculuğuna Kütüphanemdeki İsyan ile devam ediyor. Çağdaş sanatın izlerini takip ederek günümüzde sanatın geldiği yeri ve postmodern sanatı anlatırken; sessiz bestelerden boş tuvallere, ünlü pisuvardan hayret verici konserve kutularına, Manet’den Pollock’a, sanatın nabzını tutan dergilerden New York’un meşhur galerilerine, sanata yapılan felsefi müdahalelerden kulislerde konuşulanlara ve avangarddan caza uzanan entelektüel bir serüvenin kapılarını aralıyor. Serdar Turgut, sanat tarihindeki gelişmeleri anlaşılır ve keyifli kılan üslubuyla okuru yine bilgilendirirken şaşırtıyor...