Yazara Gore Listeleme

“İyileşmenin, hayattaki neşeyi, yaratıcılığı ve huzuru yeniden kazanmanın anahtarı, Alice Miller'ın ikna edici bir şekilde açıkladığı gibi, çocukluğun koşulsuz ifşasında yatar.” Alice Miller İhmal Edilen Anahtar'da, binlerce yıldır gerçeği örtmek için titizlikle örülmüş olan perdeyi kaldırmaya her zamanki gibi kararlı. O perdeyi bir kenara ittiğinde, şaşırtıcı sonuçlar ortaya çıkıyor. Nietzsche, Picasso, Kathe Kollwitz, Buster Keaton hakkında yaptığı analizlerle gerçekleri gözler önüne seriyor. Pek çok kişi tarafından uzun süredir rafa kaldırılan anahtarla (çocukluk) paslı kilitleri açıyor ve okuyucularına beklenmedik zengin bir bakış açısı sunuyor. Picasso Guernica’da ne anlattı? Buster Keaton neden hiç gülümsemedi? Nietzsche neden kadınlara ve dine bu kadar çok hakaret etti? Niçin aklını yitirdi? Hitler ve Stalin neden zalim ve katil oldu?

İnsan, en başından beri dünyayı belirli bir mekânda durarak anlamlandırır. Mağaraların karanlığında, dağların doruklarında, ormanların derinliklerinde ve görünmeyen âlemlerin eşiğinde mekân, hem bir sığınak hem de hakikati aramanın yolu hâline gelir. Mitlerin izini sürmek, mekânın mitolojik hafızadaki köklerini görünür kılar. Doğa unsurları, kutsal alanlar ve ölümün mekânı, anlatıların sessiz katmanlarında yeniden belirir. Mitoloji ile mekân arasındaki ilişki yalnızca kutsal yerlerin betimlenmesini değil, kimliğin inşasını, kültürel belleğin oluşumunu ve dilin dönüşümünü de içerir. Böylece mekân, toplumsal, kültürel ve düşünsel alanlarda çok katmanlı bir anlam örgüsüne dönüşür. Fenomenolojik, psikoanalitik, sosyolojik, antropolojik, felsefi ve postmodern yaklaşımlar aracılığıyla mitolojik mekânın çok yönlü doğası tartışmaya açılır. Mağara, yol, dağ, su, yeraltı ve öte âlem gibi ortak semboller farklı kültürlerin dokusunda yeniden okunur. Modern dünyanın hız, dijitalleşme ve mekânsızlıkla örülü yapısı içinde mekân algısının geçirdiği dönüşüm de bu tartışmanın güncel boyutunu oluşturur. Mitlerin mekânı nasıl kutsal anlamlarla donattığını ortaya koyan, mekân-insan ilişkisini kimlik bağlamında yorumlayarak mitolojik mekân algısının kültürel bellekteki karşılığını irdeleyen bu eser, söz konusu algının gelenekten modern dünyaya uzanan dönüşümünü sade ve bütüncül bir bakışla değerlendirir. Aynı zamanda akademisyenlerden araştırmacılara, kültür meraklılarından mitolojik anlatıların izini sürmek isteyen okurlara kadar geniş bir kitleye hitap eder. Hiç kuşkusuz, mekânın mitlerle kurduğu bağı anlamak, yalnızca geçmişe yönelmek değil, modern insanın kim olduğuna dair yeni sorular sormaktır.

İşte, selvilerin gerisinden ateşler, kıvılcımlar yükseliyor. Dağıla dağda, uçuşa uçuşa, Ayasofya’ya kadar uzanıyor ve Ayasofya’nın beyaz minareleri pespembe kesiyor. Şimdi sis perdesi kalkmaktadır. Kubbeler mavimsi, gümüşleniyor, birçok minare, aydınlık çoğaldıkça, kıpkırmızı. Tepeler pembe pırıltılı, sahiller mavimsi ve morumsu. İstanbul âdeta taptaze. Selim ileri, İstanbul Kitaplığının altıncı cildi İstanbul’un Tramvayları Dan Dan!..’da romanlarda, şarkılarda, filmlerde kalmış o kente, artık hayal İstanbul’a götürüyor bizi, büyülü bir yolculuğa davet ediyor.

978-975-574-610-4 Çocukluğumdan bugüne hatırladığım bazı mutluluk sahneleri vardır. Bahçeli iki katlı evimizin mutfağında bir kuzine soba vardı. Rahmetli annem bu sobaların üzerine sıcak su ihtiyacı için güğüm koyardı. Bazen bu güğümlerden kaynamaya yakın öyle iniltili/hüzünlü sesler çıkardı ki, çocuk kulağımla bunlar bana anlatılmaz bir duygu verirdi. Yine böyle bir ses sırasında anneme sormuştum: "Anne! Bu güğüm ne diyor böyle?" Annemin cevabı hâlâ kulaklarımdan gitmedi. Şöyle demişti: "Oğlum, o güğüm Allâh'ı zikrediyor". İşte o günden sonra daha farklı bir gözle bakmaya başlamıştım çevreme. Köyümüzde çinko damın üzerine yağan yağmur damlalarının çıkardığı sesler, ocakta yanan fındık dallarının çıtırtıları, rüzgârın sesi, gök gürültüsü, denizin dalgası hep zikir gibi gelmeye başlamıştı bana.Kur'ân bu gerçekliğe gökte ve yerdeki tüm varlıkların birer zikir/tesbîh/duâ faaliyeti içerisinde olduklarını söyleyerek işaret ediyor. Yine bitkilerin, ağaçların, yıldızların secde ettiğini öğreniyoruz Kur'ân'dan. Bu idrâkle yaşadığımız âlemi seyrettiğimizde cansız/şuursuz bir nesneye değil, sonsuz bir kulluk coşkunluğuyla tesbîhini yerine getiren canlı bir varlığa baktığımızı hissediyoruz. Sanki "hâl diliyle" bu varlık bize şöyle sesleniyor: "Ey insân! Biz, ezelde Allah'ın bizim için çizdiği tesbîhi şaşmadan büyük bir aşkla yerine getiriyoruz. Haydi, ne duruyorsun, sen de katıl bu evrensel tesbîhe, bu zikir deryasına." Varlık ve oluş, Allah'ın isim-sıfatlarının yani "Esmâü'l-Hüsnâ"nın bir tecellîsidir. Allah, "Zâhir" ismiyle, varlıklar dünyâsında eşyâ ve olaylar hâlinde kendini bize göstermektedir. Öyleyse varlıkla bütünleşme, varlığın tesbîh çağrısına katılma, "Allah ile buluşmak" demektir. Tesbîh'e Çağrı, bu buluşmaya dikkat çekme ve bu mânevî yolda bir katkı sağlayabilme ümidiyle kaleme alınmıştır.